Προσομοίωση Συνεξέτασης Γλώσσας - Λογοτεχνίας για τη Γ΄ Τάξη Γενικού Λυκείου
KEIMENO Ι
Ομιλία του Προέδρου της Βουλής, Κωνσταντίνου Τασούλα, στη «Βουλή των Εφήβων»
Θα ήθελα τώρα να σας λύσω την απορία, αν τα καταφέρω, τι σχέση έχει αυτό το γράμμα που άφησα μπροστά στον καθένα. Η μία φωτογραφία είναι ένας Κούρος, ένας έφηβος δηλαδή που βρέθηκε στη Βοιωτία, έργο του 520 π.Χ. Στην άλλη μεριά της σελίδας είναι ένα πανέμορφο άγαλμα που βρίσκεται στο Μουσείο της Ακροπόλεως. Είναι ο Παις του Κριτίου, ο έφηβος του Κριτίου, το παιδί του Κριτίου.
Έχουμε, λοιπόν, δύο έργα τέχνης τα οποία απέχουν μεταξύ τους μόλις 40 χρόνια. Ο Κούρος υπολογίζεται ότι φτιάχτηκε το 520 π.Χ. και ο Παις του Κριτίου φτιάχτηκε το 480 π.Χ. Και τι σχέση έχει αυτό με το πρόγραμμα της Βουλής των Εφήβων που καλλιεργεί τη συμμετοχή, αυτό που τώρα μόλις κάνατε, άρα την ευθύνη, άρα την προεργασία, για να αναλάβετε ως πολίτες «εις των ιδεών την πόλη», που λέει και ο ποιητής, αύριο τις δικές μας θέσεις και ακόμη σπουδαιότερες;
Προσέξτε: τα λίγα χρόνια που χωρίζουν αυτά τα δύο έργα, τα μόλις 40 χρόνια, σε πυκνότητα γεγονότων και αλλαγής στην τέχνη την αρχαία ξεπερνούν τον αιώνα και όχι τα 40 μόλις χρόνια. Δείτε τον Κούρο, τον κάπως ακίνητο με γεωμετρικά χαρακτηριστικά, με ένα ευδιάκριτο εντονότατο χαμόγελο και συγκρίνετε τα χαμόγελά τους, το χαμόγελο του Κούρου που είναι εμφανές και το απολύτως διακριτικό, σεμνό, σχεδόν αδιόρατο χαμόγελο του Παιδιού του Κριτίου, με την πλαστικότητα της κίνησης το Παιδί του Κριτίου, σε αντίθεση με τον ατρεμή, που δεν τρέμει δηλαδή -να, λοιπόν, γιατί είναι ωραία η γλώσσα μας- αταλάντευτο χαρακτήρα του Κούρου.
Γιατί, λοιπόν, ο Παις του Κριτίου έχει συγκρατημένο αδιόρατο χαμόγελο, ενώ ο Κούρος και όλη η αρχαϊκή τέχνη έχει χαρακτηριστικό το έντονο, όπως λέγεται από τους αρχαιολόγους, «αρχαϊκό μειδίαμα»;
Θα σας διαβάσω ένα άρθρο που μου είχε κάνει εντύπωση και το έχω κρατήσει από το 1993. Το έγραψε η κ. Μαρίνα Λαμπράκη - Πλάκα, καθηγήτρια της Ιστορίας της Τέχνης. Το έγραψε στο «ΒΗΜΑ» Κυριακή 17 Ιανουαρίου 1993.
«Ο Παις του Κριτίου… αισθητοποιεί με τρόπο συμβολικό μία επανάσταση στην ιστορία του πολιτισμού που δεν έχει προηγούμενο. Ο «Ωραίος Έφηβος» διεκδικεί ένα παγκόσμιο πρωτείο. Μας δίνει την παραδειγματική εικόνα του πρώτου ελεύθερου πολίτη της νεαρής Αθηναϊκής Δημοκρατίας. Η συνείδηση της ευθύνης για τον ρόλο που τον αναμένει σε λίγους μήνες ή σε έναν χρόνο στην Αγορά, στην Εκκλησία του Δήμου, στο Βουλευτήριο… αυτή η συνείδηση της ευθύνης δεν είναι ο μόνος λόγος που ερμηνεύει τη σοβαρότητά του». Το σεμνό και διακριτικό χαμόγελό του, που διαδέχεται το ακτινοβόλο γέλασμα του «Κούρου» είναι γιατί αναλογίζεται την ευθύνη που τον περιμένει αναλαμβάνοντας ως πολίτης το μέλλον της πατρίδας του στα χέρια του!
Φυσικά οι ερμηνείες δεν είναι μονοσήμαντες αλλά επειδή μιλήσαμε για δικαιώματα και υποχρεώσεις, επειδή μιλήσαμε για συμμετοχή, αυτό που σας αναμένει αύριο, θα ήθελα να μοιραστείτε μαζί μου αυτήν τη γοητευτική ερμηνεία που έγραψε η κυρία Λαμπράκη, ότι ο λόγος που αυτό το χαμόγελο είναι συγκρατημένο είναι γιατί αντικρίζει αυτός ο έφηβος τη γοητεία της ευθύνης, τη μεγαλύτερη γοητεία που ένας πολίτης σε μία δημοκρατία μπορεί να απολαύσει!
Πρακτικά «Βουλής των Εφήβων», Σύνοδος ΚΔ΄ 2019 - 2020
KEIMENO ΙΙ
Συμμετοχική δημοκρατία
Στη συμμετοχική δημοκρατία όλοι οι πολίτες είναι σε θέση να συμμετέχουν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Για να επιτευχθεί αυτό, θα πρέπει να εξασφαλισθούν οι αναγκαίες προϋποθέσεις για την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη συμμετοχή των πολιτών. Η χρήση των εφαρμογών της τεχνολογίας μπορεί να συμβάλει στη συγκέντρωση των απαραίτητων πληροφοριών για τη λήψη αποφάσεων και στην εύρεση των κατάλληλων τρόπων, έτσι ώστε αυτή η πληροφόρηση να φτάσει σε όλο και περισσότερους πολίτες.
Σκοπός είναι ο μετασχηματισμός της κοινωνίας σε μια «κοινωνία των πολιτών» με ενεργούς και ενημερωμένους πολίτες, που θα ενδιαφέρονται διαρκώς για τη λειτουργία της κυβέρνησης. Ταυτόχρονα οι πολιτικοί οργανισμοί πρέπει να λειτουργούν έτσι ώστε τα κομματικά στελέχη να λογοδοτούν με κάποιον τρόπο ακόμα και στα απλά μέλη τους. Βασική ιδέα αυτού του μοντέλου είναι η ανταλλαγή απόψεων μεταξύ των πολιτών με στόχο τη δημιουργία μιας συλλογικότητας μέσα από τη σύνθεση των απόψεών τους. Η λογική εδώ είναι να υπάρξει συλλογική δράση, να δοθεί η ευκαιρία στον ιδιώτη να συνασπισθεί. Με αυτόν τον τρόπο οι διάφορες κοινωνικές ομάδες, ως οργανωμένες ομάδες πίεσης πλέον, θα μπορούν να διεκδικούν τα δικαιώματά τους, να προασπίζουν τα συμφέροντά τους και ταυτόχρονα να τα επικοινωνούν στους υπολοίπους. Η διαδικασία αυτή έχει αποτέλεσμα την ενημέρωση όλων των πολιτών και τη συμμετοχή τους στο πολιτικό και κοινωνικό γίγνεσθαι.
Οι οργανωμένες ομάδες υπάρχουν σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας της ανθρωπότητας και γεννήθηκαν από την ανάγκη των πολιτών να οργανωθούν με βάση κοινά πολιτικά, οικονομικά, ιδεολογικά, και συντεχνιακά συμφέρονται, όπως επίσης κοινές καταβολές και κοινά συναισθήματα. Ομάδα πίεσης θεωρούμε οποιαδήποτε ομάδα συγκροτείται για να λάβει ευνοϊκές αποφάσεις όσον αφορά τους στόχους που έχει θέσει. Πρόκειται για μια οργανωμένη ομάδα, που επιχειρεί μέσω της άσκησης πίεσης στην εξουσία να προασπίσει τα συμφέροντά της.
«Η δημοκρατία στην Κοινωνία της Πληροφορίας», Τριανταφύλλου Βασίλειος, κεφάλαιο από το Σύγγραμμα: «Κοινωνία της πληροφορίας», των: Παρασκευάς Μ., Ασημακόπουλος Γ., Τριανταφύλλου, Β., 2015
KEIMENO ΙΙΙ
«Ζωή και όραμα χωρίς ρυθμό»
Ο Αλέξανδρος Παναγούλης τον Αύγουστο του 1968 αποπειράθηκε να δολοφονήσει τον δικτάτορα Γεώργιο Παπαδόπουλο. Το ποίημα αυτό είναι γραμμένο στη φυλακή, όπου εξέτισε την ποινή του.
Έκπληξη
προδοσία
βία
τυραννία
Απειλές, φόβος, σκοτάδι, ερημιά,
αγωνίες, πόνος, πίκρες, απελπισιά,
αδικίες, δάκρυα, αίμα, φωτιά,
αλυσίδες, τάφοι, νεκροί, ορφανά,
ώρες
μέρες
βδομάδες
μήνες
Ησυχία, ψίθυροι, βοή, φωνές,
αγανάκτηση, πάλη, ξεκίνημα, ελπίδα,
άνθρωποι, αίμα, τύραννοι, τάφοι,
αγώνας, αγώνας, αγώνας
Αλέξανδρος Παναγούλης, «Τα ποιήματα», εκδόσεις Παπαζήση
ΘΕΜΑΤΑ
ΘΕΜΑ Α: ποιο πρόβλημα αναφορικά στη στάση των πολιτών της σύγχρονης κοινωνίας θίγει το κείμενο II; (60 - 70 λέξεις)
Μονάδες 15
ΘΕΜΑ Β
Β1. Να βρείτε τρεις (3) διαφορετικές γλωσσικές επιλογές στην τρίτη (3η) παράγραφο του κειμένου I με τις οποίες ο ομιλητής επιχειρεί να προσελκύσει το ενδιαφέρον των ακροατών του. Να εξηγήσετε με συντομία πώς συμβάλλει κάθε επιμέρους γλωσσική επιλογή στην επίτευξη αυτού του στόχου;
Μονάδες 15
Β2. Να αιτιολογήσετε τη χρήση της ερώτησης στην τέταρτη (4η) παράγραφο του κειμένου I. Να εξηγήσετε πού στοχεύει ο ομιλητής και πώς συμβάλλει η λειτουργία της στην επίτευξη αυτού του στόχου;
Μονάδες 15
Β3. Να αιτιολογήσετε τη χρήση θαυμαστικού στο κλείσιμο των δύο τελευταίων παραγράφων του κειμένου I.
Μονάδες 10
ΘΕΜΑ Γ: ποιο είναι κατά τη γνώμη σας το κύριο θέμα του ποιήματος (κείμενο III); Να το παρουσιάσετε αξιοποιώντας τους κατάλληλους κειμενικούς δείκτες. (150 - 200 λέξεις)
Μονάδες 15
ΘΕΜΑ Δ: με εκκίνηση τα δύο μη λογοτεχνικά κείμενα αλλά και τα δικά σας βιώματα να καταγράψετε τα κύρια κατά τη γνώμη σας γνωρίσματα που οφείλει να έχει ο πολίτης μιας δημοκρατικής κοινωνίας. Να επιχειρηματολογήσετε σε ένα άρθρο 300 - 350 λέξεων.
Μονάδες 30
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου