Προσομοίωση Συνεξέτασης Γλώσσας - Λογοτεχνίας, Ε.Π.Α.Λ., Γ΄ Τάξη Λυκείου, Η κουλτούρα της επικίνδυνης οδήγησης
Κριτήριο Αξιολόγησης «Οδηγική Συμπεριφορά των Νέων» Ε.Π.Α.Λ. Γ΄ Λυκείου
Μη Λογοτεχνικό Κείμενο
Η ψυχολόγος Καστελιώτη Κωνσταντίνα, MSc Εγκληματολογίας, συνεργάτης του Κέντρου Λόγου, Γραφής και Συμπεριφοράς με αφορμή τραγικά τροχαία δυστυχήματα, στα οποία εμπλέκονται έφηβοι, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την οδηγική συμπεριφορά των νέων.
Η κουλτούρα της επικίνδυνης οδήγησης
Όπως έγινε ευρύτερα γνωστό, πρόσφατα συνέβη ένα εφιαλτικό δυστύχημα στο οποίο κύριο ρόλο έπαιξε ένα γρήγορο αυτοκίνητο. Ο θάνατος των τεσσάρων ανθρώπων προκάλεσε έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις και αποτέλεσε αφορμή για την έναρξη κοινωνικού διαλόγου. Ενδεικτική του γενικού προβληματισμού είναι η σκέψη εκ μέρους της κυβέρνησης για αλλαγές στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας με την επιβολή προστίμων ανάλογων με το εισόδημα και την προσφορά κοινωφελούς εργασίας από τους παραβάτες. Η υπερβολική ταχύτητα, η οποία είχε αναπτυχθεί από το όχημα που προκάλεσε το δυστύχημα, δεν ήταν δυστυχώς αποτέλεσμα της «κακής στιγμής» αλλά έκφραση της κουλτούρας της επικίνδυνης οδήγησης που είναι διαδεδομένη ιδιαίτερα σε εφήβους και νέους. Από παιδιά ακόμα βιώνουν ως καθημερινό και συνηθισμένο φαινόμενο τις διαρκείς παραβάσεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας από οδηγούς οι οποίοι συνήθως προσπαθούν να ελαχιστοποιήσουν τον χρόνο που χρειάζονται για να φτάσουν στον προορισμό τους.
Όμως η κουλτούρα της επικίνδυνης οδήγησης δε διαμορφώνεται μόνο στον δρόμο αλλά καλλιεργείται και μέσα από ταινίες οι οποίες προβάλλουν την ακραία οδήγηση ως συναρπαστική. Μεγάλες ταχύτητες σε συνδυασμό με παρακινδυνευμένους ελιγμούς οι οποίοι πραγματοποιούνται όχι σε κάποια πίστα αλλά σε σκηνικό κεντρικών δρόμων αυξημένης κυκλοφορίας. Έτσι τονίζονται η αδρεναλίνη, η ένταση και η ικανοποίηση της νίκης, ενώ παράλληλα αποσιωπώνται οι αρνητικές, συχνά καταστροφικές, συνέπειες που μπορεί να υπάρξουν τόσο για τους ίδιους τους οδηγούς όσο και για τους συνεπιβάτες τους αλλά και για όποιον άλλον τύχει να βρίσκεται κοντά στο όχημα εκείνη τη στιγμή.
Τα οχήματα, αυτοκίνητα και μηχανές, μακριά πια από τη χρηστική τους αξία, έχουν αναχθεί τα ίδια σε καταναλωτική αξία και σύμβολο κύρους. Όχι μόνο τα ακριβά αλλά και τα πιο οικονομικά οχήματα σε ακατάλληλα χέρια μπορούν να αποδειχτούν εξίσου φονικά. Τι θα μπορούσε να γίνει όμως ώστε να δοθεί έμφαση στην πρόληψη, δηλαδή να αποτρέψουμε την εκδήλωση της παραβατικής οδηγικής συμπεριφοράς;
Υπάρχουν, ευτυχώς, αρκετά εκπαιδευτικά προγράμματα τα οποία υλοποιούνται τόσο σε πάρκα κυκλοφοριακής αγωγής όσο και στον χώρο των σχολείων. Ο βιωματικός τους χαρακτήρας σε συνδυασμό με τη διαφωτιστική και ουσιαστική συζήτηση μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο σκέψης των μαθητών επί του θέματος. Είναι όμως πολύ σημαντικό και άκρως απαραίτητο ό,τι μαθαίνουν τα παιδιά και οι έφηβοι στα προγράμματα αυτά να μην ακυρώνεται στην πράξη από την οδήγηση των γονιών τους. Ιδιαίτερα οι έφηβοι, που θα γίνουν οδηγοί στο άμεσο μέλλον, χρειάζεται να διδαχθούν τη σωστή οδήγηση από τον τρόπο που οι γονείς τους οδηγούν. Ακόμα κι αν κάνουν κάποια λάθη την ώρα της οδήγησης, είναι πολύ βοηθητικό οι γονείς να τα επισημαίνουν στον έφηβο, να του εξηγούν τι συνέβη και ποια συνέπεια θα μπορούσε να είχε ένα παρόμοιο λάθος.
Η κουλτούρα της επικίνδυνης οδήγησης είναι πράγματι πολύ ακριβή γιατί μας κοστίζει ανθρώπινες ζωές. Η νέα γενιά, η γενιά των σημερινών εφήβων, έχει την ευκαιρία να ανατρέψει την κουλτούρα αυτήν. Θα πρέπει πρώτα όμως να βιώσει από τους γονείς και τους φίλους που ήδη οδηγούν ότι ένας διαφορετικός, πιο συνειδητός τρόπος οδήγησης είναι εφικτός.
ανακτήθηκε από το efiveia.gr
ΘΕΜΑΤΑ
ΘΕΜΑ Α: σε κάθε μία από τις διατυπώσεις που ακολουθούν να δώσετε τον χαρακτηρισμό «Σωστό» ή «Λάθος» ανάλογα με το αν αποδίδουν το νόημα του κειμένου σωστά ή όχι. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας με συγκεκριμένη αναφορά στο κείμενο.
1. Η Κυβέρνηση θεωρεί ότι οι αλλαγές στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας με την επιβολή προστίμων ανάλογων με το εισόδημα και την προσφορά κοινωφελούς εργασίας από τους παραβάτες μπορεί να περιορίσει την παραβατική οδηγική συμπεριφορά.
2. Η κουλτούρα της ριψοκίνδυνης οδήγησης είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στους εφήβους.
3. Η «κακή στιγμή» είναι η συνηθέστερη αιτία πρόκλησης τραγικών δυστυχημάτων στους ελληνικούς δρόμους.
4. Κυρίως τα ακριβά οχήματα σε ακατάλληλα χέρια επιφέρουν καταστροφικές συνέπειες.
5. Τα γονικά πρότυπα μπορούν να ακυρώσουν τα οφέλη εκπαιδευτικών προγραμμάτων που διδάσκουν στους νέους ορθή κυκλοφοριακή αγωγή και οδηγική κουλτούρα.
Μονάδες 5
ΘΕΜΑ Β
Β1. Στο κείμενο διαβάζουμε: «Τα οχήματα, αυτοκίνητα και μηχανές, μακριά πια από τη χρηστική τους αξία έχουν αναχθεί τα ίδια σε καταναλωτική αξία και σύμβολο κύρους». Να παρουσιάσετε με δικά σας λόγια τα στοιχεία του κειμένου που υποστηρίζουν τη θέση σε μία παράγραφο 50 - 70 λέξεων.
Μονάδες 5
Β2. «Όμως η κουλτούρα της επικίνδυνης οδήγησης δε διαμορφώνεται μόνο… τόσο για τους ίδιους τους οδηγούς όσο και για τους συνεπιβάτες τους αλλά και για όποιον άλλον τύχει να βρίσκεται κοντά στο όχημα εκείνη τη στιγμή.»: να εντοπίσετε και να καταγράψετε τον τρόπο ανάπτυξης της παραγράφου.
Μονάδες 2,5
Β3. «Τα οχήματα, αυτοκίνητα και μηχανές… ώστε να δοθεί έμφαση στην πρόληψη, δηλαδή να αποτρέψουμε την εκδήλωση της παραβατικής οδηγικής συμπεριφοράς;»: στη συγκεκριμένη παράγραφο διατυπώνεται μία ερώτηση. Να σχολιάσετε το επικοινωνιακό αποτέλεσμά της.
Μονάδες 2,5
Β4. Να ξαναγράψετε την περίοδο λόγου που αντικαθιστώντας κάθε μια από τις υπογραμμισμένες λέξεις με μια συνώνυμή της και κάνοντας όλες τις αναγκαίες αλλαγές.
«Η κουλτούρα της επικίνδυνης οδήγησης είναι πράγματι πολύ ακριβή γιατί μας κοστίζει ανθρώπινες ζωές. Η νέα γενιά, η γενιά των σημερινών εφήβων, έχει την ευκαιρία να ανατρέψει την κουλτούρα αυτήν. Θα πρέπει πρώτα, όμως, να βιώσει από τους γονείς και τους φίλους που ήδη οδηγούν ότι ένας διαφορετικός, πιο συνειδητός τρόπος, οδήγησης είναι εφικτός.»
Μονάδες 5
Β5. «Όμως, η κουλτούρα της επικίνδυνης οδήγησης δε διαμορφώνεται μόνο στον δρόμο αλλά καλλιεργείται και μέσα από ταινίες οι οποίες προβάλλουν την ακραία οδήγηση ως συναρπαστική.»: να ξαναγράψετε την περίοδο μετατρέποντας την παθητική σύνταξη σε ενεργητική και να σχολιάσετε το επικοινωνιακό αποτέλεσμα.
Μονάδες 5
Γ. Παραγωγή κειμένου:
Στο κείμενο που μελετάμε παρουσιάζεται η άποψη: «Υπάρχουν, ευτυχώς, αρκετά εκπαιδευτικά προγράμματα τα οποία υλοποιούνται τόσο σε πάρκα κυκλοφοριακής αγωγής όσο και στον χώρο των σχολείων. Ο βιωματικός τους χαρακτήρας σε συνδυασμό με τη διαφωτιστική και ουσιαστική συζήτηση μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο σκέψης των μαθητών επί του θέματος.»
Συμφωνείτε ή διαφωνείτε με την αποτελεσματικότητα των βιωματικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων στη διαμόρφωση της οδηγικής συμπεριφοράς των εφήβων; Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας. Να παρουσιάσετε και τις δικές σας προτάσεις για την καλλιέργεια μιας ορθής κυκλοφοριακής και οδηγικής κουλτούρας των εφήβων και νέων οδηγών. Η απάντησή σας στα δύο ζητούμενα θα έχει τη μορφή σύντομης ομιλίας 300 - 350 λέξεων στο πλαίσιο σχετικής με το θέμα συζήτησης που αναπτύσσεται στην τάξη σας.
Μονάδες 30
Λογοτεχνικό Κείμενο
ΒΥΡΩΝ ΛΕΟΝΤΑΡΗΣ, «ΟΔΟΣΗΜΟ ΚΙΝΔΥΝΟΥ»
Το «Οδόσημο Κινδύνου» είναι μια ποιητική σύνθεση σε τρία μέρη, από τα οποία παραθέτουμε το πρώτο. Έχει ως θέμα της την ποιητική μαρτυρία. Περιέχεται στη συλλογή «Εν γη αλμυρά» (1996), που βραβεύτηκε με το Κρατικό Βραβείο.
Γι' αυτόν που χάθηκε στη φονική στροφή
είχαμε στήσει οι φίλοι του εικονοστάσι οδόσημο κινδύνου
ξύλινο ομοίωμα ναΐσκου
με το εικονισματάκι του προστάτη αγίου του και το φυλαχτο
-που δεν τον φύλαξε…
Επιθυμία της μάνας του που ευλαβικά τηρούσε
συνήθειες που μοιάζουν με πάναρχαιες.
Τα χρόνια και οι βοριάδες που έγειραν τα πεύκα στον γκρεμό
το ρήμαξαν και ό,τι έμεινε ένα κούτσουρο
(ξύλον αὖον ὅσον τ᾽ ὄργυι᾽ ὑπέρ αἴης...
σῆμα βροτοῖο πάλαι κατατεθνηῶτος1...)2
με μόνο μια ημερομηνία μισοσβησμένη
Για να 'ναι τώρα αυτή η ημερομηνία ο νεκρός
για να 'μαι τώρα μόνο εγώ να ξέρω ποια
νιότη τρέχοντας εδώ να παραβγεί το τέλος της
συγκρούστηκε με τη ζωή που ερχόταν από αντίθετα.
1. «Ως μιαν οργιά απ' το χώμα κούτσουρο ξερό ψηλά προβαίνει.../ Κάποιου το μνήμα θα ν' που πέθανε σε χρόνια περασμένα...» (απόδοση: ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ - ΚΑΚΡΙΔΗΣ, Ψ 326 - 333)
2. Στην ενότητα των στίχων 8 - 12 ο ποιητής χρησιμοποιεί ομηρικούς στίχους (Ψ 327 - 341). Υπενθυμίζουμε ότι αυτοί ανήκουν στη ραψωδία Ψ της Ιλιάδας, όπου ο Όμηρος αφηγείται τους αγώνες που αθλοθέτησε ο Αχιλλέας μετά την ταφή του Πατρόκλου («ἆθλα ἐπὶ Πατρόκλῳ»). Το «σῆμα» ορίζεται από τον Αχιλλέα ως το τέρμα της διαδρομής των αρματοδρόμων.
ΘΕΜΑΤΑ
ΘΕΜΑ Α: λαμβάνοντας υπόψη τους τελευταίους στίχους του ποιητικού αποσπάσματος να περιγράψετε τον ρόλο του ποιητή σε μια παράγραφο 50 - 60 λέξεων.
Μονάδες 10
ΘΕΜΑ Β
Β1. Σε κάθε έναν από τους ισχυρισμούς να δώσετε τον χαρακτηρισμό «Σωστό» ή «Λάθος» με βάση το κείμενο. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας με συγκεκριμένη αναφορά.
1. Στην πρώτη στροφή ο ποιητικός λόγος ενέχει σαρκασμό στον οποίο ελλοχεύει η τραγική ειρωνεία του ατυχήματος και του θανάτου.
2. Το εικονοστάσι έχει μεγάλη αξία για το ποιητικό υποκείμενο, καθώς αποτελεί εκπλήρωση προσωπικής του επιθυμίας.
3. Στην τρίτη (3η) στροφή του ποιητικού κειμένου παρουσιάζεται η αρχική κατάσταση του ναΐσκου.
4. Η νιότη αψηφά τον κίνδυνο και ρισκάρει την ίδια τη ζωή.
5. Η ποίηση διασώζει εντέλει τη μνήμη του νεκρού φίλου.
Μονάδες 5
Β2. Να επισημάνετε τρία (3) χαρακτηριστικά της «νεωτερικής» ποίησης στην οποία ανήκει το ποίημα. Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας με συγκεκριμένες αναφορές.
Μονάδες 5
Β3.
«είχαμε στήσει οι φίλοι του εικονοστάσι οδόσημο κινδύνου»
«Τα χρόνια και οι βοριάδες που έγειραν τα πεύκα στον γκρεμό
«το ρήμαξαν και ό,τι έμεινε ένα κούτσουρο»
«ποια νιότη τρέχοντας εδώ να παραβγεί το τέλος της
συγκρούστηκε με τη ζωή που ερχόταν από αντίθετα»
Ποια εκφραστικά μέσα χρησιμοποιούνται στους στίχους και ποια η λειτουργία τους;
Μονάδες 10
Γ. Παραγωγή κειμένου: από ποια οπτική πραγματεύεται το θέμα της απώλειας το ποίημα του Λεοντάρη; Να αναπτύξετε τις σκέψεις σας σε 100 - 150 λέξεις.
Μονάδες 15
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου