Κριτήριο Αξιολόγησης «Η φιλία» Ε.Π.Α.Λ. Α΄ Λυκείου
Μη Λογοτεχνικό Κείμενο
Το άρθρο (απόσπασμα) υπογράφεται από την Ναθαναηλίδου Φανή και δημοσιεύθηκε στον ιστοχώρο psychologicalnotions.blogspot.gr
Ένα μεγάλο και πολύ σημαντικό μέρος της ζωής μας είναι οι φίλοι. Παντελώς άγνωστοι άνθρωποι μεταξύ τους χωρίς παρελθόν, χωρίς συγγένεια, συναντιούνται και αποκτούν ισχυρούς δεσμούς φιλίας. Αλήθεια, τί είναι η φιλία; Θαρρώ πως ο κάθε ένας μας αποδίδει διαφορετικά νοήματα στην έννοια, γεγονός που δείχνει την πολυδιάστατη και σύνθετη όψη που έχει και κατ’ επέκταση την τρομερή αξία της. Λέω τρομερή, διότι αν το σκεφτεί κανείς είναι όντως τρομερό δύο άγνωστοι να συναντηθούν και να παλεύουν να μάθουν ο ένας τον άλλον αλληλεπιδρώντας σε διάφορους τομείς. Θέλει κότσια και μαγκιά να δημιουργήσεις μια αληθινή φιλία. Θέλει θάρρος και θράσος για να φτάσεις να γνωρίσεις έναν άνθρωπο και μέσα από αυτόν να αντικρίσεις όψεις του εαυτού σου. Λέω τρομερή, διότι, ακόμη και όταν βρεις έναν άνθρωπο και συνάψεις φιλική σχέση μαζί του, είναι δύσκολο να διατηρήσεις αυτή τη σχέση αναλλοίωτη· ως γνωστόν, ο χρόνος φθείρει τα συναισθήματα.
[…]
Θαρρώ πως στις μέρες μας είναι σπάνια η αυθεντική φιλία. Όχι πως είναι δύσκολο να πλάσεις μια υγιή σχέση με ισχυρά θεμέλια. Αντιθέτως είναι δύσκολο να βρεις έναν άνθρωπο πρόθυμο να κάνει πίσω τον εγωισμό του, να ακούσει τι έχεις να πεις, να καταλάβει, να ρισκάρει για σένα, να σου δείξει με έργα τι νιώθει, να σου σταθεί στα δύσκολα, να νιώθει πλήρης παρά την ασυμφωνία χαρακτήρων σας, να κατανοεί τον διαφορετικό τρόπο σκέψης και να σέβεται το «είναι» σου κ.τλ. Μπορώ να γράφω σελίδες για το τι είναι δύσκολο να κάνει ένας άνθρωπος αλλά δε θα το κάνω γιατί είναι λίγο τρομακτικό έτσι. Και η αλήθεια είναι ότι όσο τρομακτικό κι αν είναι, όταν βρεις τον κατάλληλο άνθρωπο, όλα γίνονται απλά και εύκολα. Αρκεί να είσαι πρόθυμος να γνωρίσεις το καινούργιο και το διαφορετικό χωρίς να κριτικάρεις ή να σνομπάρεις. Για να είσαι πρόθυμος λοιπόν να κάνεις μια γνωριμία οφείλεις πρώτα να είσαι φίλος με τον εαυτό σου. Μόνον έτσι οι πιθανότητες δημιουργίας μιας ισχυρής φιλίας θα αυξηθούν δραματικά. Επομένως για να είναι μια φιλία αληθινή και να αντέξει στον χρόνο χρειάζεται γερές βάσεις και ανιδιοτελή κίνητρα. Η διαδικασία αυτή έχει μεγάλη χρονική διάρκεια μέχρι να φτάσει κανείς στο επιθυμητό αποτέλεσμα, γι’ αυτό πρέπει να διέπεται από υπομονή, μεθοδικότητα και αργά - σταθερά βήματα.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
Α1. Να αποδώσετε περιληπτικά σε έκταση 60 - 70 λέξεων το περιεχόμενο της δεύτερης παραγράφου του κειμένου («Θαρρώ πως στις μέρες μας… αργά - σταθερά βήματα»).
Μονάδες 10
Α2.α. Να σχολιάσετε τη σκοπιμότητα των εκφραστικών επιλογών στη δεύτερη παράγραφο του κειμένου: τη χρήση α΄ ενικού ρηματικού προσώπου και τη χρήση ασύνδετου σχήματος.
Μονάδες 6
β. Να εντοπίσετε δύο διαρθρωτικές λέξεις στο κείμενο που συμβάλλουν στη συνοχή του κειμένου και να δηλώσετε τη σημασία τους. Στη συνέχεια να τις αντικαταστήσετε με άλλες συνώνυμές τους.
Μονάδες 6
γ. Τι επιτυγχάνει η αρθρογράφος με τη χρήση του ερωτήματος («Αλήθεια, τί είναι η φιλία;») στην πρώτη παράγραφο ως προς την αντίδραση του αναγνώστη;
Μονάδες 3
Α3. Ποιο ή ποια από τα χαρακτηριστικά της φιλίας που περιγράφει το κείμενο θεωρείτε πιο σημαντικό; Να γράψεις ένα άρθρο (200 - 250 λέξεων) που θα δημοσιευθεί στο ηλεκτρονικό περιοδικό του σχολείου σου, στο οποίο θα παρουσιάζεις την άποψή σου για το θέμα αναφέροντας και τους λόγους που ενδεχομένως σε εμποδίζουν να συνάψεις μια ουσιαστική σχέση φιλίας.
Μονάδες 25
Β. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
Απόσπασμα από το μυθιστόρημα του Σπύρου Πλασκοβίτη (1917 - 2000) «Η κυρία της Βιτρίνας», εκδόσεις Κέδρος, Αθήνα: 1990.
Όταν ο Νικίας Ζαβόλης έπιανε μια καινούρια ιδέα, το ‘βλεπες αμέσως στα μάτια του. Είχαν μια έξαψη, μια φλογίτσα μυτερή στη μέση της κόρης, σαν εκείνη της γάτας. Η Αγγελίνα το πρόσεξε πάλι σήμερα, πριν ακόμα ο ξενοδόχος καβαλήσει ανάποδα την απέναντί της καρέκλα με την ψηλή νησιώτικη ράχη και σέρνοντάς την έρθει έτσι πολύ κοντά στην Αγγελίνα κι ακουμπήσει το πηγούνι του στη ράχη της καρέκλας με μια έκφραση οικειότητας κι εμπιστοσύνης για την υπάλληλό του.
- Να, ότι είχα δίκιο που σου έλεγα πως μας χρειάζεται η μικρή! άρχισε. Εννοώ τη μουλάτρα1 του κυρίου Χαιρέτη. Σαν να το προαισθανόμουν… Αυτός, πιστεύω, θα είναι κι ο λόγος που της έγινες κολλητή αυτές τις μέρες -κάτι θα μάντεψες κι εσύ… ή κάνω λάθος; Καλά, καλά, μη με διακόπτεις! Έστω κι αν δεν είναι αυτός ο λόγος, η φιλία μας έρχεται στην ώρα της.
- Δεν ξέρω τι νόμισες, διαμαρτυρήθηκε η Αγγελίνα, αλλά δε μ’ αρέσει να μου μιλούν έτσι.
- Εντάξει, το παίρνω πίσω! Τότε λοιπόν; Θα υπάρχει κάποια άλλη εξήγηση που τα παράτησες όλα με την πρώτη, για ν’ αφοσιωθείς στη σοκολατένια κούκλα του κύριου κυβερνητικού. Μα δεν το λέω για να σε θίξω…
- Εσύ δε με παρακάλεσες;
- Κι έδειξες αμέσως τόση προθυμία! Φυσικό δεν ήταν λοιπόν να υποθέσω πως με είχες καταλάβει; Αν όχι, θα πρέπει να υπήρχε κάποιο δικό σου ενδιαφέρον, γιατί να σ’ ενοχλεί;
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
Β1. Σε κάθε μία από τις διαπιστώσεις να δώσετε τον χαρακτηρισμό «Σωστό» ή «Λάθος» ανάλογα με το αν αποδίδουν σωστά το νόημα του λογοτεχνικού κειμένου. Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας με συγκεκριμένες αναφορές στο κείμενο.
i. Η Αγγελίνα δεν αντιλαμβάνεται τις προθέσεις του Νικία Ζαβόλη.
ii. Ο ξενοδόχος θεωρεί ότι η φιλία που συνδέει την Αγγελίνα με τη μιγάδα αγαπημένη του Χαιρέτη είναι ανιδιοτελής.
iii. Ο Νικίας Ζαβόλης σχολιάζει με ειρωνεία την άμεση ανταπόκριση της Αγγελίνας στο αίτημά του.
iv. Ο ξενοδόχος σκέφτεται ωφελιμιστικά.
v. Η Αγγελίνα συμμερίζεται την άποψη του ξενοδόχου για το πόσο συμφέρουσα είναι γι’ αυτούς η συγκεκριμένη φιλική σχέση.
Μονάδες 15
Β2.α. Να εντοπίσετε μία παρομοίωση στο λογοτεχνικό κείμενο και να εξηγήσετε τη νοηματική της λειτουργία. β. Να σχολιάσετε τη χρήση του διαλόγου στο λογοτεχνικό κείμενο.
4 + 6 = 10 Μονάδες
Β3. Να επιλέξετε ένα από τα δύο ακόλουθα θέματα παραγωγής λόγου. Να καταγράψετε τις απαντήσεις σου σε ένα κείμενο 100 - 150 λέξεων.
1. Να ερμηνεύσετε τα κίνητρα της φιλικής σχέσης για την οποία γίνεται λόγος στο απόσπασμα. Ποια είναι κατά τη γνώμη σας η επικαιρότητα των νοημάτων του κειμένου;
Ή
2. Να γράψετε τις σκέψεις σου και τα συναισθήματά σας για μια φιλία που δεν είχε αίσια έκβαση στέλνοντας ένα γράμμα σ’ ένα φίλο ή σε μία φίλη σας.
Μονάδες 25
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου