Προσομοίωση Συνεξέτασης Γλώσσας - Λογοτεχνίας, Β΄ Τάξη Γενικού Λυκείου, Τα άτομα με αναπηρία στη νέα εποχή

Προσομοίωση Συνεξέτασης Γλώσσας - Λογοτεχνίας για τη Β΄ Τάξη Γενικού Λυκείου

Κείμενο Ι

Τα άτομα με αναπηρία στη νέα εποχή

    Το κείμενο δημοσιεύθηκε από τον Κώστα Χρηστάκη στις 25 Ιουνίου 2019. Πηγή: https://meallamatia.gr/ta- atoma-me-anapiria-stinea-epochi/ Προσπελάστηκε διαδικτυακά στις 07 02 2021. (διασκευασμένο για τις ανάγκες της εξέτασης).

    Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ.), άτομα με αναπηρία είναι τα άτομα που λόγω φυσικής βλάβης ή νοητικής ανεπάρκειας ή ψυχολογικής επιβάρυνσης κ.λπ. δυσκολεύονται και αδυνατούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της κοινωνίας και της ζωής στον βαθμό που θεωρείται κανονικός για κάθε άνθρωπο χωρίς αναπηρία.  Ένας ορισμός απλός και περιεκτικός είναι ο εξής: «άτομο με αναπηρία είναι κάθε άτομο με κινητικό ή αισθητηριακό ή νοητικό ή ψυχικό πρόβλημα ή χρόνιο πρόβλημα υγείας (π.χ. μεσογειακή αναιμία)».  Με την έννοια αυτήν όλοι είμαστε εν δυνάμει ανάπηρα άτομα!

    Ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα άτομα με αναπηρία είναι συνάρτηση της έννοιας που δίδεται στην αναπηρία και των αντιλήψεων που επικρατούν, οι οποίες διαφέρουν από εποχή σε εποχή και από κοινωνία σε κοινωνία.  Σήμερα η αντίληψη για τα Α.με.Α. έχει βελτιωθεί, γίνονται δηλαδή αποδεκτά και διαγράφεται πλέον ένα καλύτερο μέλλον γι’ αυτά.  Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η στρατηγική της, «Ευρώπη 2020», στηρίζει τις πολιτικές των κρατών μελών για κοινωνική ένταξη και κοινωνική προστασία των Α.με.Α. και ο Ο.Η.Ε. έχει υπογράψει σύμβαση για τα δικαιώματά τους, η εφαρμογή της οποίας είναι υποχρεωτική για όλες τις χώρες του κόσμου.  Όμως, χρειάζεται ακόμη δουλειά για περισσότερη αποδοχή.

    Βέβαια, η γενική αρχή που ισχύει σε κάθε δημοκρατική κοινωνία είναι το δικαίωμα κάθε πολίτη για αυτόνομη, ισότιμη και ασφαλή πρόσβαση και συμμετοχή σε όλους τους τομείς δραστηριοτήτων (παραγωγικούς, πολιτικούς, πολιτιστικούς κ.ά.) της κοινωνίας.  Στον τόπο μας τα δικαιώματα των Α.με.Α. είναι συνταγματικά κατοχυρωμένα (άρθρο 4, 21 παρ. 2, 3 και 6).  Επιπλέον, η σύμβαση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.) για τα δικαιώματα των Α.με.Α., την οποία έχει υπογράψει και η Ευρωπαϊκή Ένωση, επομένως και η Ελλάδα, μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη εφαρμογή της παραπάνω αρχής.  Αλλά η αποτελεσματικότητά τους προϋποθέτει διαμόρφωση κατάλληλων συνθηκών και διευκολύνσεων για την άρση των εμποδίων που δημιουργεί η αναπηρία.  Τέτοιες συνθήκες και διευκολύνσεις είναι για παράδειγμα οι ράμπες για τα άτομα με κινητικές δυσκολίες, τα ηχητικά σήματα στις διαβάσεις με φωτεινούς σηματοδότες για τα άτομα με προβλήματα όρασης, εργονομικές προσαρμογές για όλες τις κατηγορίες ατόμων με αναπηρία κ.λπ.

    Τα τελευταία χρόνια η πολιτεία καταβάλλει προσπάθεια να στηρίξει τα Α.με.Α. με νομοθετικές παρεμβάσεις και τη λήψη διάφορων μέτρων.  Ωστόσο, η κατάσταση στον τομέα αυτό παραμένει ακόμη ανεπαρκής.  Οι βασικοί λόγοι στους οποίους οφείλεται η ανεπάρκεια αυτή είναι: το υψηλό κόστος, η ελλιπής ενημέρωση των Α.με.Α. και των προσώπων του περιβάλλοντός τους για τα διαθέσιμα μέσα και τη χρήση τους και η μη πλήρης αποδοχή των Α.με.Α. από το ευρύ κοινό.  Ωστόσο, οι προσπάθειες που γίνονται στους τομείς αυτούς, μάς επιτρέπουν να διατηρούμε σοβαρές προσδοκίες για τη μείωση του αποκλεισμού, την ενίσχυση της ισότιμης αντιμετώπισης, και την κοινωνική ένταξη των Α.με.Α.

Κείμενο ΙΙ

Μιλώ…

    Το ποίημα προέρχεται από την ποιητική συλλογή του Άρη Ταστάνη (1953 - 2013) «Τα ταξίδια μου», 2011, Αθήνα: Κ.Ψ.Μ., σ. 87.  Ήταν ένας άνθρωπος που έζησε στο αναπηρικό καροτσάκι από τα 22, ήταν μεγάλος αγωνιστής για τα κοινωνικά δικαιώματα, έφυγε από τη ζωή στα 60 του κι άφησε κληρονομιά σπουδαίο ποιητικό έργο.

Θα σου μιλήσω τώρα,

για παιδιά που η αγάπη κι η στοργή, ατμός κύλησε απ’ τις τρύπιες τσέπες τους…

Τα φτερά τους είναι κολλημένα με λαθραίο μαστίχι.  Γι’ αυτό ποτέ δεν θ’ ανέβουν στο ιπτάμενο τρενάκι.

Ούτε ποδόσφαιρο θα παίξουν στην αλάνα της γειτονιάς.

Δεν θα μαζέψουν φλισκούνι  και μανιτάρια στις ράχες του Υμηττού.

Αυλόπορτα σχολείου δεν θα σκαρφαλώσουν.

Μήτε στις παρελάσεις θα δρέψουν χειροκροτήματα.

Ούτε θα γιουχάρουν τους αναπηροπατέρες στ’ αμφιθέατρα.

Για της πατρίδας την υστεροφημία, θα σωπάσουν.

Να γίνουν όλα όπως γίνονται πάντα εδώ…

 

Θα σου μιλήσω ακόμα, για παιδιά με πέτρινα μάτια

και παιδιά μ’ αλουμινένια πόδια,

που ρολάρουν με τετράτροχες πολυθρόνες,

 

στριγκλίζοντας,

στους καταθλιπτικούς διαδρόμους ευαγών ιδρυμάτων…

[. ..]

Κανείς δεν τα έμαθε να ζωγραφίζουν θάλασσες και καράβια.

Να χαράζουν καρδιές με βέλος στα δέντρα.

Γράμματα να στέλνουν στην Καππαδοκία παραμονή Πρωτοχρονιάς.

Άστρα να μετράνε στις αποβάθρες. Καθαρή Δευτέρα αητό ν’ αμολάνε…

Παιδιά με πίσσα στις φλέβες των ονείρων τους, που τα κορμάκια τους τα πούλησαν πριν γεννηθούν στις πολιορκημένες νοτιοανατολικές πολιτείες…

Παιδιά που τα πυροβολούν σαν τ’ αγριοπερίστερα, ή τα στέλνουν να καθαρίσουν ναρκοπέδια,

για να έχουν επιτυχία οι τηλεμαραθώνιοι αλληλεγγύης στις Μητροπόλεις της Δύσης…

2003

ΘΕΜΑΤΑ

ΘΕΜΑ 1 (μονάδες 35)

1ο υποερώτημα (μονάδες 10): ποια είναι σύμφωνα με το κείμενο Ι η σημερινή κατάσταση στην Ελλάδα για τα άτομα με αναπηρία και πού οφείλονται οι δυσκολίες που παρατηρούνται στην ισότιμη μεταχείρισή τους (50 - 60 λέξεις);

Μονάδες 10

2ο υποερώτημα (μονάδες 10): η πρώτη παράγραφος του κειμένου Ι αναπτύσσεται με ορισμό.  Να τεκμηριώσετε με κειμενικές αναφορές αυτήν τη διαπίστωση (μονάδες 6).  Τι εξυπηρετεί ως προς τον στόχο του συντάκτη αυτή η επιλογή (μονάδες 4);

Μονάδες 10

3ο υποερώτημα (μονάδες 15): να προσδιορίσετε τη σκοπιμότητα της χρήσης των σημείων στίξης στο κείμενο Ι:

• «άτομο με αναπηρία είναι κάθε άτομο με κινητικό ή αισθητηριακό ή νοητικό ή ψυχικό πρόβλημα ή χρόνιο πρόβλημα υγείας (π.χ. μεσογειακή αναιμία)». (1η παράγραφος: τα εισαγωγικά)
• Με την έννοια αυτήν όλοι είμαστε εν δυνάμει ανάπηρα άτομα! (1η παράγραφος: το θαυμαστικό)
• (Π.Ο.Υ.) (1η παράγραφος: η παρένθεση)
• «Ευρώπη 2020» (2η παράγραφος: τα εισαγωγικά)
• (άρθρο 4, 21 παρ. 2, 3 και 6) (3η παράγραφος: η παρένθεση)

Μονάδες 15

ΘΕΜΑ 2 (μονάδες 15): ποιος εκτιμάτε πως είναι ο κύριος προβληματισμός του ποιήματος; Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας με αναφορές στο κειμένου ΙΙ. Τι αισθάνεσθε όταν το διαβάζετε; Να οργανώσετε την απάντησή σας σε 120 - 150 λέξεις.

Μονάδες 15

ΘΕΜΑ 3 (μονάδες 20): το ποιητικό υποκείμενο μοιράζεται μαζί μας την έντονη συγκίνησή του για το σκληρό παρόν και μέλλον των παιδιών με αναπηρία.  Να εντοπίσετε τρεις διαφορετικούς εκφραστικούς τρόπους (λέξεις/ φράσεις, ρηματικά πρόσωπα, σχήματα λόγου) με τους οποίους επιτυγχάνεται η συγκινησιακή φόρτιση του αναγνώστη και να σχολιάσετε ένα παράδειγμα για κάθε έναν από αυτούς.

Μονάδες 20

ΘΕΜΑ 4 (μονάδες 30): ποια στερεότυπα έχουν διαμορφωθεί στην ελληνική κοινωνία όσον αφορά τα άτομα με αναπηρία; Για ποιους λόγους τέτοια άτομα μπορούν να αποτελέσουν πρότυπα για όλους (να δώσετε στο κείμενό σας τη μορφή άρθρου για το σχολικό σας περιοδικό, 350 - 400 λέξεις).

Μονάδες 30