Προσομοίωση Πανελλαδικών Εξετάσεων, Λατινικά Γ΄ Λυκείου, Ενότητες 26 - 28

"Starving for Knowledge", Shaden Brooke

Κριτήριο Αξιολόγησης Λατινικών Γ΄Λυκείου

Ενότητες 26 - 28

    26ο κείμενο

    Plinius Marcellino suo salutem. Tristissimus haec tibi scribo: Fundani nostri filia minor mortua est. Ea puella nihil umquam festivius, nihil amabilius nec longiore vita dignius vidi. Nondum annos ΧΙΙΙ impleverat, et iam illi anilis prudentia, matronalis gravitas erat et tamen suavitas puellaris. Ut illa patris cervicibus inhaerebat! ut nos amicos paternos et amanter et modeste complectebatur! ut nutrices, ut paedagogos, ut praeceptores diligebat! quam studiose, quam intellegenter lectitabat! ut parce ludebat! Qua illa patientia, qua etiam constantia novissimam valetudinem tulit!

    27ο κείμενο

    Cum Accius ex urbe Roma Tarentum venisset, ubi Pacuvius grandi iam aetate recesserat, devertit ad eum. Accius, qui multo minor natu erat, tragoediam suam, cui «Atreus» nomen est, ei desideranti legit. Tum Pacuvius dixit sonora quidem esse et grandia quae scripsisset, sed videri tamen ea sibi duriora et acerbiora. «Ita est» inquit Accius «ut dicis; neque id me sane paenitet; meliora enim fore spero, quae deinceps scribam. Nam quod in pomis est, idem esse aiunt in ingeniis: quae dura et acerba nascuntur, post fiunt mitia et iucunda; sed quae gignuntur statim vieta et mollia, non matura mox fiunt sed putria».

    28ο κείμενο

    Aesopi nostri Licinus servus tibi notus Roma Athenas fugit. Is Athenis apud Patronem Epicureum paucos menses pro libero fuit, inde in Asiam abiit. Postea Plato quidam Sardianus, cum eum fugitivum esse ex Aesopi litteris cognovisset, hominem comprehendit et in custodiam Ephesi tradidit. Tu hominem investiga, quaeso, summaque diligentia vel Romam mitte vel Epheso rediens tecum deduc. Noli spectare quanti homo sit. Parvi enim preti est, qui tam nihili est. Sed, propter servi scelus et audaciam, tanto dolore Aesopus est adfectus, ut nihil ei gratius possit esse quam recuperatio fugitivi.

Παρατηρήσεις

Α1. Να μεταφραστούν τα αποσπάσματα: "Ea puella nihil umquam festivius... ut praeceptores diligebat!", "Cum Accius ex urbe Roma Tarentum venisset... deinceps scribam." και "Aesopi nostri Licinus servus... in custodiam Ephesi tradidit."

Μονάδες 20

Εισαγωγή - Λεξιλογικές παρατηρήσεις

Β1. Να χαρακτηρίσετε τις διατυπώσεις που ακολουθούν ως «σωστές» ή «λανθασμένες».

1. Ο Οράτιος εκπροσωπεί τη λυρική ποίηση.

2. Η Αινειάδα του Βιργιλίου μιμείται την Ιλιάδα του Ομήρου.

3. Λογοτεχνικό πρότυπο των Γεωργικών είναι ο ελληνιστικός Θεόκριτος.

4. Για την επίσημη έναρξη της pax Augusta ο Αύγουστος ανέθεσε τη σύνθεση του Ύμνου της Εκατονταετίας στον Οβίδιο.

5. Τα έργα του Προπέρτιου χαρακτηρίζονται από καθαρότητα και κομψότητα.

Μονάδες 10

Γ1. «κορυφαίος», «δικαστήριο», «υπογεννητικότητα», «απεγνωσμένος», «υπόθεση»: με ποια λέξη του κειμένου συνδέεται ετυμολογικά η καθεμία από τις λέξεις της νεοελληνικής;

Μονάδες 10

Γραμματικές παρατηρήσεις

Δ1. α. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις λέξεις:

haec: γενική και αιτιατική ενικού αρσενικού

nos amicos: γενική πληθυντικού

filia: αφαιρετική πληθυντικού (δύο τύποι)

nutrices: κλητική ενικού και δοτική πληθυντικού

urbem: γενική και αιτιατική πληθυντικού

natu: γενική και στους δύο αριθμούς

Plato: αιτιατική ενικού (δύο τύποι)

preti: γενική ενικού

nihil: αιτιατική ενικού αρσενικού και γενική πληθυντικού ουδετέρου

ei: γενική πληθυντικού θηλυκού και αιτιατική ενικού ουδετέρου

Μονάδες 10

β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις λέξεις:

tristis: τον συγκριτικό βαθμό του επιθέτου στην αφαιρετική ενικού αριθμού θηλυκού γένους και τον θετικό βαθμό του επιρρήματος.

meliora: την δοτική ενικού στον υπερθετικό βαθμό

matura: την γενική πληθυντικού αρσενικού γένους σε θετικό και υπερθετικό (δύο τύποι) βαθμό

Μονάδες 5

Δ2. α. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους ρηματικούς τύπους:

scribο: αιτιατική πληθυντικού ουδετέρου μετοχής ενεστώτα

diligebat: β΄ ενικό προστακτικής ενεστώτα και στις δύο φωνές

mortua est: β΄ ενικό υποτακτικής μέλλοντα

devertit: γενική πληθυντικού θηλυκού γερουνδιακού

fiunt: β΄ ενικό υποτακτικής υπερσυντελίκου και προστακτικής ενεστώτα

gignuntur: γ΄ ενικό υποτακτικής υπερσ. εφ και αφαιρετική σουπίνο

dixit: τον ίδιο τύπο σε Ε.Π.Σ. και Π.Π.Σ.

fugit: γ΄ πληθυντικό προστακτικής μέλλοντα στην άλλη φωνή

cognovisset: απαρέμφατο μέλλοντα Π.Φ. και γενική γερουνδίου

noli: β΄ πληθυντικό οριστικής και υποτακτικής ενεστώτα

possit: γ΄ πληθυντικό οριστικής και υποτακτικής παρατατικού.

Μονάδες 11

β. complectebatur: να σχηματίσετε τα απαρέμφατα όλων των χρόνων (να ληφθεί υπόψη το υποκείμενο).

Μονάδες 4

Συντακτικές παρατηρήσεις

Ε1. α. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τις λέξεις του κειμένου με έντονα στοιχεία.

Mονάδες 10

β. "Cum Accius ex urbe Roma Tarentum venisset": να αιτιολογήσετε την δευτερεύουσα πρόταση.

Mονάδες 5

Ε2. α. "investiga": να δηλωθεί απαγόρευση με όλους τους δυνατούς τρόπους.

Mονάδες 2

β. "Aesopi nostri Licinus servus tibi notus Roma Athenas fugit": να γίνει η πρόταση ευθεία ερώτηση ώστε να μην είναι γνωστό το ποιόν της αναμενόμενης απάντησης.

Mονάδες 02

γ. "cum eum fugitivum esse ex Aesopi litteris cognovisset hominem comprehendit et in custodiam Ephesi tradidit": να αναδιατυπωθεί η περίοδος ώστε η δευτερεύουσα να δηλώνει το σύγχρονο στην ίδια χρονική βαθμίδα με την κύρια αλλά και το υστερόχρονο στο παρόν.

Mονάδες 4

δ. "Accius tragoediam suam ei desideranti legit": να γίνει η σύνταξη απαρεμφατική με εξάρτηση τα: "Scriptor tradit", "Accius narrat" και "Fertur".

Mονάδες 3

ε. "Accius tragoediam suam ei desideranti legit": να μετατραπεί η σύνταξη στην αντίθετή της.

Mονάδες 4