Προσομοίωση Πανελλαδικών Εξετάσεων, ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, Μετὰ τὰ φυσικά, Α 2, 98b12-28 και ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ, Ἐπιστολή στὸν Μενοικέα, 122

«Α Perfect Vacuum», Jeremy Geddes

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, Μετὰ τὰ φυσικά, Α 2, 98b12-28

Διὰ γὰρ τὸ θαυμάζειν οἱ ἄνθρωποι καὶ νῦν καὶ τὸ πρῶτον ἤρξαντο φιλοσοφεῖν, ἐξ ἀρχῆς μὲν τὰ πρόχειρα τῶν ἀτόπων θαυμάσαντες, εἶτα κατὰ μικρὸν οὕτω προϊόντες καὶ περὶ τῶν μειζόνων διαπορήσαντες, οἷον περί τε τῶν τῆς σελήνης παθημάτων καὶ τῶν περὶ τὸν ἥλιον καὶ τὰ ἄστρα καὶ περὶ τῆς τοῦ παντὸς γενέσεως. Ὁ δ’ ἀπορῶν καὶ θαυμάζων οἴεται ἀγνοεῖν (διὸ καὶ ὁ φιλόμυθος φιλόσοφός πώς ἐστιν· ὁ γὰρ μῦθος σύγκειται ἐκ θαυμασίων)· ὥστ’ εἴπερ διὰ τὸ φεύγειν τὴν ἄγνοιαν ἐφιλοσόφησαν, φανερὸν ὅτι διὰ τὸ εἰδέναι τὸ ἐπίστασθαι ἐδίωκον καὶ οὐ χρήσεώς τινος ἕνεκεν. Μαρτυρεῖ δὲ αὐτὸ τὸ συμβεβηκός· σχεδὸν γὰρ πάντων ὑπαρχόντων τῶν ἀναγκαίων καὶ τῶν πρὸς ῥᾳστώνην καὶ διαγωγὴν ἡ τοιαύτη φρόνησις ἤρξατο ζητεῖσθαι. Δῆλον οὖν ὡς δι’ οὐδεμίαν αὐτὴν ζητοῦμεν χρείαν ἑτέραν, ἀλλ’ ὥσπερ ἄνθρωπος, φαμέν, ἐλεύθερος ὁ αὑτοῦ ἕνεκα καὶ μὴ ἄλλου ὤν, οὕτω καὶ αὐτὴν ὡς μόνην οὖσαν ἐλευθέραν τῶν ἐπιστημῶν· μόνη γὰρ αὕτη αὑτῆς ἕνεκέν ἐστιν.

ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ, Ἐπιστολή στὸν Μενοικέα, 122

Μήτε νέος τις ὢν μελλέτω φιλοσοφεῖν, μήτε γέρων ὑπάρχων κοπιάτω φιλοσοφῶν· οὔτε γὰρ ἄωρος οὐδείς ἐστιν οὔτε πάρωρος πρὸς τὸ κατὰ ψυχὴν ὑγιαῖνον. Ὁ δὲ λέγων ἢ μήπω τοῦ φιλοσοφεῖν ὑπάρχειν ὥραν ἢ παρεληλυθέναι τὴν ὥραν, ὅμοιός ἐστιν τῷ λέγοντι πρὸς εὐδαιμονίαν ἢ μήπω παρεῖναι τὴν ὥραν ἢ μηκέτι εἶναι. Ὥστε φιλοσοφητέον καὶ νέῳ καὶ γέροντι, τῷ μὲν ὅπως γηράσκων νεάζῃ τοῖς ἀγαθοῖς διὰ τὴν χάριν τῶν γεγονότων, τῷ δὲ ὅπως νέος ἅμα καὶ παλαιὸς ᾖ διὰ τὴν ἀφοβίαν τῶν μελλόντων. Μελετᾶν οὖν χρὴ τὰ ποιοῦντα τὴν εὐδαιμονίαν, εἴπερ παρούσης μὲν αὐτῆς πάντα ἔχομεν, ἀπούσης δὲ πάντα πράττομεν εἰς τὸ ταύτην ἔχειν .

Α1. «τὰ πρόχειρα τῶν ἀτόπων»: τι εννοεί ο Αριστοτέλης με την παραπάνω φράση; (μονάδες 6)

Α2. «τῷ δὲ ὅπως νέος ἅμα καὶ παλαιὸς ᾖ διὰ τὴν ἀφοβίαν τῶν μελλόντων»: σε ποιον αναφέρεται ο Επίκουρος; (μονάδες 4)

Μονάδες 10

Β1. Στο κείμενο του Αριστοτέλη υπάρχει μία αναλογία. Να την επισημάνετε και να εξηγήσετε σε τι εξυπηρετεί την επιχειρηματολογία του φιλοσόφου.

Μονάδες 10

Β2. «πάντα ἔχομεν… πάντα πράττομεν»: γιατί κατά την άποψή σας επαναλαμβάνεται η λέξη «πάντα»; Θεωρείτε ότι ο Επίκουρος της αποδίδει την ίδια σημασία; Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας με συγκεκριμένες αναφορές στο αρχαίο κείμενο.

Μονάδες 10

Β3. Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες θέσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασμένες (Λ). Να επιφέρετε τις αναγκαίες διορθώσεις σε όσες χαρακτηρίσατε λανθασμένες, ώστε να αποδίδεται ορθά το περιεχόμενό τους.

i. Κατά τον Πλάτωνα από τα μέρη της ψυχής ηγεμονεύει το «ἀλόγιστον».

ii. Οι δημιουργοί είναι προορισμένοι από τη στιγμή που γεννιούνται να προστατεύουν την πόλη.

iii. Στην πλατωνική πολιτεία υπάρχει κοινωνική κινητικότητα.

iv. Οι φύλακες-παντελείς εκλέγονται με ψηφοφορία από το σύνολο των φυλάκων.

v. Στο τέλος της εκπαιδευτικής πορείας κύριο μάθημα είναι η διαλεκτική.

Μονάδες 10

Β4. «προϊόντες», «σύγκειται», «πάρωρος», «παρεῖναι», «ποιοῦντα»: για κάθε τύπο που σας δόθηκε να γράψετε δύο ομόρριζα επίθετα, απλά ή σύνθετα, της νεοελληνικής γλώσσας.

Μονάδες 10

Β5. Να μελετήσετε με προσοχή το απόσπασμα που ακολουθεί και στη συνέχεια να συσχετίσετε τις απόψεις που διατυπώνει ο επικούρειος φιλόσοφος Πολύστρατος α) για την μελέτη των φυσικών φαινομένων και β) για τους μύθους, με όσα αναφέρει ο Αριστοτέλης στο πρωτότυπο κείμενο για τα αντίστοιχα θέματα.

Πολύστρατος, «Περὶ ἀλόγου καταφρονήσεως»

Και όσοι ασχολούνται με τη φύση ορθολογικά, υπάρχει μόνο ένας τρόπος να καταλάβουν από κοινού την αλήθεια για όλα αυτά τα φυσικά φαινόμενα. Επειδή και τα φανερά και τα άδηλα ανέκαθεν ήταν έτσι, είτε στην ουσία τους είτε στη δυναμική τους είτε στην ενέργειά τους. Διότι, έτσι μόνο κατανοούνται και εκείνα που είναι μέχρι ενός ορίου φανερά και εκείνα που δεν είναι φανερά και εκείνη η ύπαρξη ατόμων που δημιουργεί κάτι φανερό και εκείνη που δημιουργεί κάτι αφανές. Όμως τα ψέματα περνάνε και μέσα απ’ τους μύθους και μέσα από τις απόψεις των πολλών και μέσα από τα κούφια λόγια που μεταδίδονται με οποιονδήποτε τρόπο. Η ασχολία με αυτά τα φυσικά φαινόμενα αφαιρεί τον κάθε φόβο και την κάθε μάταιη καχυποψία. Και με τον ίδιο τρόπο μεταβάλλει τα υπόλοιπα πάθη της ψυχής, εκείνα που προκύπτουν με κούφιες και με ψευδείς απόψεις. Και ετοιμάζει η ψυχή, από μόνη της, την ελεύθερη ζωή, όταν ο νους με θάρρος αντιμετωπίζει όλες αυτές τις αιτίες που φέρνουν με ψεύτικο τρόπο ταραχή. Αυτό το γεγονός είναι ο καταληκτικός σκοπός της ισορροπημένης ζωής, εγκαταλείποντας κάθε άγνοια, κάθε απάτη και κάθε ψεύτικη δοξασία.

απόδοση: Μ. Πατζόγλου

Μονάδες 10

ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΙΣΟΚΡΑΤΟΥΣ, ΠΑΝΑΘΗΝΑΪΚΟΣ, 25 - 27

Στο απόσπασμα ο ρήτορας αναφέρεται με εγκωμιαστικά λόγια στο εκπαιδευτικό σύστημα της εποχής του.

Οἶμαι γὰρ, ἢν ἐξενέγκω γράψας καὶ ποιήσω φανερὰν ἣν ἔχω γνώμην περί τε τῆς παιδείας καὶ τῶν ποιητῶν, παύσειν αὐτοὺς ψευδεῖς πλάττοντας αἰτίας καὶ λέγοντας ὅ τι ἂν τύχωσιν.Τῆς μὲν οὖν παιδείας τῆς ὑπὸ τῶν προγόνων καταλειφθείσης τοσούτου δέω καταφρονεῖν ὥστε καὶ τὴν ἐφ ̓ ἡμῶν κατασταθεῖσαν ἐπαινῶ, λέγω δὲ τήν τε γεωμετρίαν καὶ τὴν ἀστρολογίαν καὶ τοὺς διαλόγους τοὺς ἐριστικοὺς καλουμένους, οἷς οἱ μὲν νεώτεροι μᾶλλον χαίρουσι τοῦ δέοντος, τῶν δὲ πρεσβυτέρων οὐδεὶς ἔστιν ὅστις ‹ἂν› ἀνεκτοὺς αὐτοὺς εἶναι φήσειεν. Ἀλλ ̓ ὅμως ἐγὼ τοῖς ὡρμημένοις ἐπὶ ταῦτα παρακελεύομαι πονεῖν καὶ προσέχειν τὸν νοῦν ἅπασι τούτοις, λέγων ὡς, εἰ καὶ μηδὲν ἄλλο δύναται τὰ μαθήματα ταῦτα ποιεῖν ἀγαθὸν, ἀλλ ̓ οὖν ἀποτρέπει γε τοὺς νεωτέρους πολλῶν ἄλλων ἁμαρτημάτων. Τοῖς μὲν οὖν τηλικούτοις οὐδέποτ ̓ ἂν εὑρεθῆναι νομίζω διατριβὰς ὠφελιμωτέρας τούτων οὐδὲ μᾶλλον πρεπούσας· τοῖς δὲ πρεσβυτέροις καὶ τοῖς εἰς ἄνδρας δεδοκιμασμένοις οὐκέτι φημὶ τὰς μελέτας ταύτας ἁρμόττειν.

Γ.1. Να μεταγράψετε στη νεοελληνική το απόσπασμα του κειμένου: «Ἀλλ ̓ ὅμως ἐγὼ τοῖς ὡρμημένοις… πολλῶν ἄλλων ἁμαρτημάτων.».

Μονάδες 10

Γ.2. Ποια μαθήματα περιλαμβάνει το εκπαιδευτικό πρόγραμμα στο οποίο αναφέρεται ο ρήτορας και ποια είναι η προσφορά των μαθημάτων αυτών για τους νέους σύμφωνα με το κείμενο;

Μονάδες 10

Γ.3.α. «τὴν κατασταθεῖσαν, οὐδεὶς, ὅστις, τὸν νοῦν»: να μεταφέρετε τους τύπους στη δοτική πτώση του ίδιου αριθμού -οι αντωνυμίες να τεθούν στο ουδέτερο γένος (μονάδες 5).

Γ.3.β. «Οἶμαι γὰρ, ἢν ἐξενέγκω γράψας καὶ ποιήσω φανερὰν ἣν ἔχω γνώμην περί τε τῆς παιδείας καὶ τῶν ποιητῶν, παύσειν αὐτοὺς ψευδεῖς πλάττοντας αἰτίας καὶ λέγοντας ὅ τι ἂν τύχωσιν.»: i. Να μεταφέρετε τους υπογραμμισμένους ρηματικούς τύπους του παραπάνω αποσπάσματος στο γ ́ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής στον παρακείμενο της ίδιας φωνής (μονάδες 4). ii. Να γράψετε το β΄ ενικό πρόσωπο της υποτακτικής του αορίστου του ρήματος οἶμαι στη φωνή που βρίσκεται (μονάδα 1).

Μονάδες 10

Γ.4.α. «ὑπὸ τῶν προγόνων, οἷς, τὰ μαθήματα, ἁμαρτημάτων»: να χαρακτηρίσετε συντακτικά τους υπογραμμισμένους όρους του κειμένου (μονάδες 4).

Γ.4.β. «Οἶμαι γὰρ, ἢν ἐξενέγκω γράψας καὶ ποιήσω φανερὰν ἣν ἔχω γνώμην περί τε τῆς παιδείας καὶ τῶν ποιητῶν, παύσειν αὐτοὺς ψευδεῖς πλάττοντας», «οὐδέποτ’ ἂν εὑρεθῆναι νομίζω διατριβὰς ὠφελιμωτέρας»: να αναγνωρίσετε το είδος των απαρεμφάτων που βρίσκονται στα χωρία, να γράψετε τον συντακτικό ρόλο τους και να εντοπίσετε το υποκείμενό τους δηλώνοντας αν παρατηρείται το φαινόμενο της ταυτοπροσωπίας ή ετεροπροσωπίας (μονάδες 6).

Μονάδες 10

Προσομοίωση Συνεξέτασης Γλώσσας - Λογοτεχνίας, Ε.Π.Α.Λ., Γ΄ Τάξη Λυκείου, Η κουλτούρα της επικίνδυνης οδήγησης

Κριτήριο Αξιολόγησης «Οδηγική Συμπεριφορά των Νέων» Ε.Π.Α.Λ. Γ΄ Λυκείου Μη Λογοτεχνικό Κείμενο Η ψυχολόγος Καστελιώτη Κωνσταντίνα, MSc Εγκληματολογίας, συνεργάτης του Κέντρου Λόγου, Γραφής και Συμπεριφοράς με αφορμή τραγικά τροχαία δυστυχήματα, στα οποία εμπλέκονται έφηβοι, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την οδηγική συμπεριφορά των νέων. Η κουλτούρα της επικίνδυνης οδήγησης Όπως έγινε ευρύτερα γνωστό, πρόσφατα συνέβη ένα εφιαλτικό δυστύχημα στο οποίο κύριο ρόλο έπαιξε ένα γρήγορο αυτοκίνητο. Ο θάνατος των τεσσάρων ανθρώπων προκάλεσε έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις και αποτέλεσε αφορμή για την έναρξη κοινωνικού διαλόγου. Ενδεικτική του γενικού προβληματισμού είναι η σκέψη εκ μέρους της κυβέρνησης για αλλαγές στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας με την επιβολή προστίμων ανάλογων με το εισόδημα και την προσφορά κοινωφελούς εργασίας από τους παραβάτες. Η υπε...

Διαβάστε περισσότερα

Λόγου Χάριν

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Προσομοίωση Πανελλαδικών Εξετάσεων, ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, Μετὰ τὰ φυσικά, Α 2, 98b12-28 και ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ, Ἐπιστολή στὸν Μενοικέα, 122

Ετικέτες

Σχόλια

Δημοσίευση σχολίου

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ.Ε.Λ., ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ ΜΕ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ Β ΣΤΗ ΣΥΝΕΞΕΤΑΣΗ ΓΛΩΣΣΑΣ - ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

Προσομοίωση Συνεξέτασης Γλώσσας - Λογοτεχνίας, Γ΄ Τάξη Γενικού Λυκείου, Κάτω από τον δρόμο είναι η παραλία

Προσομοίωση Συνεξέτασης Γλώσσας - Λογοτεχνίας, Ε.Π.Α.Λ., Γ΄ Τάξη Λυκείου, Η κουλτούρα της επικίνδυνης οδήγησης