28η Ενότητα: ΣΤΑ ΙΧΝΗ ΕΝΟΣ ΔΡΑΠΕΤΗ ΔΟΥΛΟΥ
Μετάφραση σε αντιστοίχιση
Aesopi nostri Licinus servus tibi notus -> Ο Λίκινος, ο δούλος του Αισώπου μας, γνωστός σε εσένα,
Roma Athenas fugit. -> δραπέτευσε/ έφυγε από τη Ρώμη στην Αθήνα.
Is Athenis apud Patronem Epicureum -> Αυτός έζησε στην Αθήνα, κοντά στον Πάτρωνα τον Επικούρειο,
paucos menses pro libero fuit, -> λίγους μήνες ως ελεύθερος,
inde in Asiam abiit. -> από εκεί έφυγε στην Ασία.
Postea Plato quidam Sardianus, -> Αργότερα κάποιος Πλάτωνας από τις Σάρδεις,
cum eum fugitivum esse ex Aesopi litteris cognovisset, -> όταν κατάλαβε από την επιστολή του Αισώπου ότι αυτός ήταν δραπέτης,
hominem comprehendit et in custodiam Ephesi tradidit. -> συνέλαβε τον άνθρωπο και τον παρέδωσε στη φυλακή στην Έφεσο.
Tu hominem investiga, quaeso, -> Εσύ, παρακαλώ, αναζήτησε τα ίχνη του ανθρώπου
summaque diligentia vel Romam mitte -> και με την πιο μεγάλη φροντίδα είτε στείλε αυτόν στη Ρώμη
vel Epheso rediens tecum deduc. -> είτε φερ’ τον μαζί σου καθώς επιστρέφεις από την Έφεσο.
Noli spectare quanti homo sit. -> Να μην σε απασχολήσει πόσο κοστίζει ο άνθρωπος.
Parvi enim preti est, qui tam nihili est. -> Γιατί είναι μικρής αξίας, όποιος είναι τόσο τιποτένιος.
Sed, propter servi scelus et audaciam, -> Αλλά, εξαιτίας της ελεεινής πράξης και του θράσους του δούλου,
tanto dolore Aesopus est adfectus, -> ο Αίσωπος τόσο πολύ οργίστηκε,
ut nihil ei gratius possit esse -> ώστε τίποτε δεν θα μπορούσε να είναι πιο ευχάριστο σε αυτόν
quam recuperatio fugitivi. -> από την επανάκτηση του δραπέτη.
Γλωσσικά - Γραμματικά σχόλια
Aesopi: γενική ενικού του ουσιαστικού Aesopus -i β΄ κλίση, αρσενικό -> ο Αίσωπος | ως κύριο όνομα δεν διαθέτει πληθυντικό
nostri: γενική ενικού αρσενικού γένους της κτητικής αντωνυμίας α΄ προσώπου για πολλούς κτήτορες noster, nostra, nostrum -> o δικός -ή - ό μας
Licinus: ονομαστική ενικού του ουσιαστικού Licinus -i β΄ κλίση αρσενικό -> ο Λίκινος | ως κύριο όνομα δεν διαθέτει πληθυντικό
servus: ονομαστική ενικού του ουσιαστικού servus -i β΄ κλίση αρσενικό -> ο δούλος
tibi: δοτική ενικού της προσωπικής αντωνυμίας β΄ προσώπου tu -> εσύ
notus: ονομαστική ενικού αρσενικού γένους της μετοχής παθητικού παρακειμένου του ρήματος nosco, novi, notum, noscĕre 3 -> γνωρίζω.
Roma: αφαιρετική ενικού του ουσιαστικού Roma -ae α΄ κλίση θηλυκό -> η Ρώμη | ως κύριο όνομα δεν διαθέτει πληθυντικό
Athenas: αιτιατική πληθυντικού του ουσιαστικού Athenae -arum α κλίση θηλυκό -> η Αθήνα | συναντάται μόνο στον πληθυντικό εκ μεταγραφής από την αρχαία ελληνική αἱ Ἀθῆναι
fugit: γ΄ ενικό οριστικής παρακειμένου ενεργητικής φωνής του ρήματος fugio, fugi, fugitum, fugĕre 3* -> φεύγω | ανήκει στα 15 ρήματα σε -io που κλίνονται σαν το capio
Is: ονομαστική ενικού αρσενικού γένους της οριστικής - επαναληπτικής αντωνυμίας is, ea, id -> αυτός -ή -ό
Athenis: αφαιρετική πληθυντικού του ουσιαστικού Athenae -arum α΄ κλίση θηλυκό -> η Αθήνα | συναντάται μόνο στον πληθυντικό εκ μεταγραφής από την αρχαία ελληνική αἱ Ἀθῆναι
apud: πρόθεση + αιτιατική -> σε
Patronem: αιτιατική ενικού του ουσιαστικού Patro -onis γ΄ κλίση αρσενικό -> ο Πάτρωνας | ως κύριο όνομα δεν διαθέτει πληθυντικό | δανείζεται κάποιες πτώσεις από την αρχαία ελληνική: Patro(n), Patronis, Patroni, Patronem - Patrona, Patro(n), Patrone
Epicureum: αιτιατική ενικού αρσενικού γένους του επιθέτου Epicureus -a -um β΄ κλίση -> ο επικούρειος | δεν σχηματίζει παραθετικά
paucos: αιτιατική πληθυντικού αρσενικού γένους του επιθέτου paucus -a -um β κλίση -> λίγος -η -ο | παραθετικά: paucior -ior -ius, paucissimus -a -um
menses: αιτιατική πληθυντικού του ουσιαστικού mensis -is γ΄ κλίση, αρσενικό -> ο μήνας
pro: πρόθεση + αφαιρετική -> σαν, ως
libero: αφαιρετική ενικού αρσενικού γένους του επιθέτου liber, libera, liberum β΄ κλίση -> ελεύθερος -η -ο | παραθετικά: liberior -ior -ius, liberrimus -a -um
fuit: γ΄ ενικό οριστικής παρακειμένου του ρήματος sum, fui, - , esse -> είμαι
inde: τοπικό επίρρημα -> από εκεί
in: πρόθεση + αιτιατική -> σε
Asiam: αιτιατική ενικού του ουσιαστικού Asia -ae α΄ κλίση θηλυκό | ως κύριο όνομα δεν διαθέτει πληθυντικό
abiit: γ΄ ενικό οριστικής παρακειμένου του ρήματος abeo, abi(v)i, abitum, abīre -> φεύγω
postea: επίρρημα χρονικό -> αργότερα
Plato: ονομαστική ενικού του ουσιαστικού Plato -onis γ΄ κλίση αρσενικό -> ο Πλάτωνας | ως κύριο όνομα δεν διαθέτει πληθυντικό | δανείζεται κάποιες πτώσεις από την αρχαία ελληνική (βλ. προηγούμενη αντίστοιχη γραμματική παρατήρηση)
quidam: ονομαστική ενικού αρσενικού γένους της αόριστης - επιθετικής αντωνυμίας quidam, quaedam, quoddam -> κάποιος -α -ο
Sardianus: ονομαστική ενικού αρσενικού γένους του επιθέτου Sardianus -a -um β΄ κλίση -> ο Σαρδιανός | δεν σχηματίζει παραθετικά
cum: σύνδεσμος χρονικός (εδώ ιστορικός - διηγηματικός) -> όταν
eum: αιτιατική ενικού αρσενικού γένους της οριστικής - επαναληπτικής αντωνυμίας is, ea, id -> αυτός -ή -ό
fugitivum: αιτιατική ενικού του ουσιαστικού fugitivus -i β΄ κλίση αρσενικό -> ο δραπέτης
esse: απαρέμφατο ενεστώτα του ρήματος sum, fui, - , esse -> είμαι
ex: πρόθεση + αφαιρετική -> από
litteris: αφαιρετική πληθυντικού του ουσιαστικού litterae -arum α΄ κλίση θηλυκό -> τα γράμματα, οι επιστολές | στον ενικό: το γράμμα της αλφαβήτου
Aesopi: γενική ενικού του ουσιαστικού Aesopus -i β΄ κλίση αρσενικό -> ο Αίσωπος | ως κύριο όνομα δεν διαθέτει πληθυντικό).
cognovisset: γ΄ ενικό υποτακτικής υπερσυντελίκου ενεργητικής φωνής του ρήματος cognosco, cognovi, cognitum, cognoscĕre 3 -> μαθαίνω
hominem: αιτιατική ενικού του ουσιαστικού homo -inis γ΄ κλίση αρσενικό και θηλυκό -> ο άνθρωπος
comprehendit: γ΄ ενικό οριστικής παρακειμένου ενεργητικής φωνής του ρήματος comprehendo, comprehendi, comprehensum, comprehendĕre 3 -> συλλαμβάνω
et: συμπλεκτικός σύνδεσμος -> και
in: πρόθεση + αιτιατική -> σε
custodiam: αιτιατική ενικού του ουσιαστικού custodia -ae α΄ κλίση θηλυκό -> φυλακή
Ephesi: γενική ενικού του ουσιαστικού Ephesus -i β΄ κλίση θηλυκό -> η Έφεσος | ως κύριο όνομα δεν διαθέτει πληθυντικό
tradidit: γ΄ ενικό οριστικής παρακειμένου ενεργητικής φωνής του ρήματος trado, tradidi, traditum, tradĕre 3 -> παραδίδω
tu: ονομαστική ενικού της προσωπικής αντωνυμίας, β΄ προσώπου tu -> εσύ
hominem: αιτιατική ενικού του ουσιαστικού homo -inis γ΄ κλίση αρσενικό και θηλυκό -> ο άνθρωπος
investiga: β΄ ενικό προστακτικής ενεστώτα ενεργητικής φωνής του ρήματος investigo, investigavi, investigatum, investigāre 1 -> αναζητώ τα ίχνη
quaeso: α΄ ενικό οριστικής ενεστώτα ενεργητικής φωνής του ελλειπτικού ρήματος quaeso, - , - , quaesĕre 3 -> παρακαλώ
summa: αφαιρετική ενικού θηλυκού γένους υπερθετικού βαθμού του επιθέτου superus -a -um β΄ κλίση -> ανώτερος -η -ο | παραθετικά: superior -ior -ius, supremmus -a -um/ summus -a -um)
-que: συμπλεκτικός σύνδεσμος -> και | χρησιμοποιείται ως εγκλιτική λέξη
diligentia: αφαιρετική ενικού του ουσιαστικού diligentia -ae α΄ κλίση θηλυκό -> φροντίδα
vel: διαζευκτικός σύνδεσμος -> είτε
Romam: αιτιατική ενικού του ουσιαστικού Roma -ae α΄ κλίση θηλυκό -> η Ρώμη | ως κύριο όνομα δεν διαθέτει πληθυντικό
mitte: β΄ ενικό προστακτικής ενεστώτα ενεργητικής φωνής του ρήματος mitto, misi, missum, mittĕre 3 -> στέλνω
vel: διαζευκτικός σύνδεσμος -> είτε
Epheso: αφαιρετική ενικού του ουσιαστικού Ephesus -i β΄ κλίση θηλυκό -> η Έφεσος | ως κύριο όνομα δεν διαθέτει πληθυντικό
rediens: ονομαστική ενικού αρσενικού γένους της μετοχής ενεστώτα του ρήματος redeo, redii, reditum, redīre -> γυρίζω, επιστρέφω
te: αφαιρετική ενικού της προσωπικής αντωνυμίας β΄ προσώπου tu -> εσύ
cum: πρόθεση + αφαιρετική -> μαζί με
deduc: β΄ ενικό προστακτικής ενεστώτα ενεργητικής φωνής (εξαίρεση) του ρήματος deduco, deduxi, deductum, deducĕre 3 -> οδηγώ, φέρνω
Noli: β΄ ενικό προστακτικής ενεστώτα του ρήματος nolo, nolui, - , nolle -> δεν θέλω, αρνούμαι
spectare: απαρέμφατο ενεστώτα του ρήματος specto, spectavi, spectatum, spectāre 1 -> κοιτάζω
Noli spectare: είναι έκφραση απαγόρευσης -> μη σε απασχολήσει
quanti: γενική ενικού ουδετέρου γένους της ερωτηματικής αντωνυμίας quantus -a -um -> πόσος -η -ο
homo: ονομαστική ενικού αρσενικό (ή θηλυκό, εδώ είναι αρσενικό) γ΄ κλίση του ουσιαστικού homo -inis -> άνθρωπος
sit: γ΄ ενικό υποτακτικής ενεστώτα του ρήματος sum, fui, - , esse -> είμαι
parvi: γενική ενικού ουδετέρου γένους του επιθέτου parvus -a -um β΄ κλίση -> μικρός -ή -ό | παραθετικά: minor -or -us, minimus -a -um
enim: αιτιολογικός σύνδεσμος -> γιατί
preti: γενική ενικού του ουσιαστικού pretium -ii (i) β΄ κλίση ουδέτερο -> αξία
est: γ΄ ενικό οριστικής ενεστώτα του ρήματος sum, fui, - , esse -> είμαι
qui: ονομαστική ενικού αρσενικού γένους της αναφορικής αντωνυμίας qui, quae, quod -> ο οποίος -α -ο
tam: επίρρημα -> τόσο
nihili: γενική ενικού του ουσιαστικού nihilum -i β΄ κλίση ουδέτερο -> τίποτε
est: γ΄ ενικό οριστικής ενεστώτα του ρήματος sum, fui, - , esse -> είμαι
sed: αντιθετικός σύνδεσμος -> αλλά
propter: πρόθεση + αιτιατική -> εξαιτίας
servi: γενική ενικού του ουσιαστικού servus -i β΄ κλίση αρσενικό -> ο δούλος
scelus: αιτιατική ενικού του ουσιαστικού scelus -eris γ΄ κλίση ουδέτερο -> έγκλημα, ελεεινή πράξη
et: συμπλεκτικός σύνδεσμος -> και
audaciam: αιτιατική ενικού του ουσιαστικού audacia -ae α΄ κλίση θηλυκό -> το θράσος | ετερόσημο | στον πληθυντικό audaciae -arum -> τολμηρές πράξεις
tanto: αφαιρετική ενικού αρσενικού γένους της δεικτικής αντωνυμίας tantus -a -um -> τόσος -η -ο
dolore: αφαιρετική ενικού του ουσιαστικού dolor -oris γ΄ κλίση, αρσενικό -> πόνος | εδώ: οργή
Aesopus: ονομαστική ενικού του ουσιαστικού Aesopus -i β΄ κλίση αρσενικό -> ο Αίσωπος | ως κύριο όνομα δεν διαθέτει πληθυντικό
est adfectus: γ΄ ενικό οριστικής παρακειμένου παθητικής φωνής του ρήματος adficio (και afficio), adfeci, adfectum, adficĕre 3* -> περιβάλλω | ανήκει στα 15 ρήματα σε -io που κλίνονται σαν το capio
ut: συμπερασματικός σύνδεσμος -> ώστε
nihil: ονομαστική ενικού ουδετέρου γένους της αόριστης ουσιαστικής αντωνυμίας nemo, nemo, nihil (ή nil) -> κανείς, τίποτε
ei: δοτική ενικού αρσενικού γένους της οριστικής - επαναληπτικής αντωνυμίας is, ea, id -> αυτός -ή -ό
gratius: ονομαστική ενικού ουδετέρου γένους συγκριτικού βαθμού του επιθέτου gratus -a -um β΄ κλίση -> ευχάριστος -η -ο | παραθετικά: gratior -ior -ius, gratissimus -a -um
possit: γ΄ ενικό υποτακτικής ενεστώτα του ρήματος possum, potui, - , posse
esse: απαρέμφατο ενεστώτα του ρήματος sum, fui, - , esse -> είμαι
quam: επίρρημα που εισάγει β΄ όρο σύγκρισης -> παρά
recuperatio: ονομαστική ενικού του ουσιαστικού recuperatio -onis γ΄ κλίση θηλυκό -> η επανάκτηση
fugitivi: γενική ενικού του ουσιαστικού fugitivus -i β΄ κλίση αρσενικό -> ο δραπέτης
Συγκεντρωτική Παρουσίαση Γραμματικών Τύπων
Ουσιαστικά
Αρχικοί Χρόνοι Ρημάτων
Α΄ ΣΥΖΥΓΙΑ
Συντακτική Ανάλυση
Aesopi nostri Licinus servus tibi notus Roma Athenas fugit: κύρια πρόταση κρίσεως, εκφέρεται με οριστική και δηλώνει το πραγματικό γεγονός
fugit: ρήμα | Licinus: υποκείμενο ρήματος | servus: παράθεση στο Licinus | Aesopi: γενική κτητική στο servus | nostri: επιθετικός προσδιορισμός στο Aesopi | notus: επιθετική μετοχή παράθεση στο Licinus (ανάλυση μετοχής: qui tibi notus est) | tibi: δοτική προσωπική του ποιητικού αιτίου σε απλή δοτική λόγω εξάρτησης από μετοχή παθητικής διάθεσης (notus) | Roma: απρόθετη αφαιρετική απομάκρυνσης από τόπο στο fugit (ως όνομα πόλης) | Athenas: απρόθετη αιτιατική κίνησης σε τόπο στο fugit (ως όνομα πόλης
Is Athenis apud Patronem Epicureum paucos menses pro libero fuit: κύρια πρόταση κρίσεως, εκφέρεται με οριστική και δηλώνει το πραγματικό γεγονός
fuit: ρήμα | is: υποκείμενο ρήματος | pro libero: εμπρόθετος προσδιορισμός που δηλώνει τον τρόπο ή την παραβολή σε θέση κατηγορουμένου στο is | apud Patronem: εμπρόθετος προσδιορισμός στάσης σε τόπο (πλησίον) στο fuit | Epicureum: παράθεση στο Patronem | Athenis: απρόθετη αφαιρετική στάσης σε τόπο στο fuit(ως όνομα πόλης) | menses: αιτιατική του χρόνου στο fuit | paucos: επιθετικός προσδιορισμός στο menses
inde in Asiam abiit: κύρια πρόταση κρίσεως εκφέρεται με οριστική και δηλώνει το πραγματικό γεγονός
abiit: ρήμα | (is): εννοούμενο υποκείμενο ρήματος | in Asiam: εμπρόθετος προσδιορισμός κίνησης σε τόπο στο abiit | inde: επιρρηματικός προσδιορισμός της κίνησης από τόπο στο abiit
Postea Plato quidam Sardianus [...] hominem comprehendit: κύρια πρόταση κρίσεως εκφέρεται με οριστική και δηλώνει το πραγματικό γεγονός
comprehendit: ρήμα | Plato: υποκείμενο ρήματος | quidam: επιθετικός προσδιορισμός στο Plato | Sardianus: παράθεση στο Plato | hominem: αντικείμενο ρήματος | postea: επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο comprehendit
et in custodiam Ephesi tradidit: κύρια πρόταση κρίσεως, εκφέρεται με οριστική και δηλώνει το πραγματικό γεγονός και συνδέεται με την προηγούμενη κύρια συμπλεκτικά -παρατακτικά με τον συμπλεκτικό σύνδεσμο et
tradidit: ρήμα | (Plato): εννοούμενο υποκείμενο ρήματος | in custodiam: εμπρόθετος προσδιορισμός κίνησης σε τόπο (ή σκοπού) στο tradidit | Ephesi: απρόθετη γενική της στάσης σε τόπο στο tradidit (ως όνομα πόλης)
cum eum fugitivum esse ex Aesopi litteris cognovisset: δευτερεύουσα επιρρηματική χρονική πρόταση˙ λειτουργεί ως επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο ρήμα της κύριας πρότασης comprehendit. Εισάγεται με τον ιστορικό/ διηγηματικό σύνδεσμο cum (φανερώνει τη βαθύτερη σχέση δευτερεύουσας και κύριας˙ δημιουργεί μια σχέση αιτίου και αιτιατού ανάμεσά τους˙ είναι φανερός εδώ ο ρόλος του υποκειμενικού στοιχείου της υποτακτικής). Εκφέρεται με υποτακτική υπερσυντελίκου (cognovisset), γιατί εξαρτάται από το ρήμα της κύριας (comprehendit) που είναι ιστορικός χρόνος και εκφράζει το προτερόχρονο στο παρελθόν.
cognovisset: ρήμα | (Plato): εννοούμενο υποκείμενο ρήματος | esse: αντικείμενο του ρήματος και ειδικό απαρέμφατο | eum: υποκείμενο του esse (ετεροπροσωπία) | fugitivum: κατηγορούμενο στο eum | ex litteris: εμπρόθετος προσδιορισμός της προέλευσης στο cognovisset | Aesopi: γενική κτητική (ή του δημιουργού) στο litteris
Tu hominem investiga,: κύρια πρόταση επιθυμίας, εκφέρεται με προστακτική ενεστώτα και εκφράζει προσταγή/ προτροπή
investiga: ρήμα | tu: υποκείμενο ρήματος | hominem: αντικείμενο ρήματος
quaeso,: κύρια πρόταση κρίσεως, παρενθετική, εκφέρεται με οριστική και δηλώνει το πραγματικό γεγονός
quaeso: ρήμα | (ego): εννοούμενο υποκείμενο ρήματος
summaque diligentia vel Romam mitte: κύρια πρόταση επιθυμίας, εκφέρεται με προστακτική και δηλώνει προσταγή/ προτροπή, συνδέεται συμπλεκτικά παρατακτικά με την προηγούμενη κύρια επιθυμίας(Ρ: investiga) με τον συμπλεκτικό σύνδεσμο -que (summaque)
mitte: ρήμα | (tu): εννοούμενο υποκείμενο ρήματος | diligentia: αφαιρετική οργανική του τρόπου στο mitte | summa: επιθετικός προσδιορισμός στο diligentia | Romam: απρόθετη αιτιατική κίνησης σε τόπο στο mitte (ως όνομα πόλης)
vel Epheso rediens tecum deduc: κύρια πρόταση επιθυμίας, εκφέρεται με προστακτική και δηλώνει προσταγή/ προτροπή, συνδέεται διαζευκτικά παρατακτικά με την προηγούμενη κύρια πρόταση επιθυμίας (mitte) με τον διαζευκτικό σύνδεσμο vel [vel mitte…vel deduc]
deduc: ρήμα | (tu): εννοούμενο υποκείμενο ρήματος | rediens: επιρρηματική χρονική μετοχή συνημμένη στο υποκείμενο tu (ανάλυση μετοχής: dum redis) | Epheso: απρόθετη αφαιρετική της απομάκρυνσης από τόπο στο rediens | tecum: εμπρόθετος προσδιορισμός της συνοδείας στο deduc
Noli spectare: κύρια πρόταση επιθυμίας, εκφέρεται με προστακτική και δηλώνει την απαγόρευση
Noli: ρήμα | (tu): εννοούμενο υποκείμενο ρήματος | spectare: αντικείμενο ρήματος τελικό απαρέμφατο | tu: υποκείμενο απαρεμφάτου (ταυτοπροσωπία) | Noli spectare: έκφραση απαγόρευσης, ισοδύναμη έκφραση: ne spectaveris
quanti homo sit: δευτερεύουσα ουσιαστική πλάγια ερωτηματική πρόταση, μερικής αγνοίας, ως αντικείμενο στο spectare˙ εισάγεται με την ερωτηματική αντωνυμία quanti, εκφέρεται με υποτακτική, (sit), (όπως όλες οι πλάγιες ερωτηματικές, αφού θεωρείται ότι η εξάρτηση δίνει υποκειμενική χροιά στο περιεχόμενο της πρότασης)˙ συγκεκριμένα με υποτακτική ενεστώτα, γιατί εξαρτάται από αρκτικό χρόνο (spectare → noli) και εκφράζει το σύγχρονο στο παρόν
sit: ρήμα | homo: υποκείμενο ρήματος | quanti: γενική της αξίας (αφηρημένη υλική αξία) στο sit
Parvi enim preti est: κύρια πρόταση κρίσεως εκφέρεται με οριστική και δηλώνει το πραγματικό γεγονός
est: ρήμα | (is): εννοούμενο υποκείμενο ρήματος | preti: γενική της (αφηρημένης υλικής) αξίας στο est | parvi: επιθετικός προσδιορισμός στο preti
qui tam nihili est: δευτερεύουσα αναφορική πρόταση, προσδιοριστική στο εννοούμενο is˙ εκφέρεται με οριστική γιατί εκφράζει το πραγματικό˙ εισάγεται με την αναφορική αντωνυμία qui, (η πρόταση μπορεί επίσης να θεωρηθεί από κάποιους φιλολόγους ως αναφορική υποθετική)
est: ρήμα | qui: υποκείμενο ρήματος | nihili: γενική της αξίας (αφηρημένη ηθική αξία) στο est | tam: επιρρηματικός προσδιορισμός του ποσού που επιτείνει την έννοια του nihili
Sed, propter servi scelus et audaciam, tanto dolore Aesopus est adfectus: κύρια πρόταση κρίσεως, εκφέρεται με οριστική και δηλώνει το πραγματικό γεγονός
est adfectus: ρήμα | Aesopus: υποκείμενο ρήματος | dolore: αφαιρετική οργανική του μέσου στο est adfectus | tanto: επιθετικός προσδιορισμός στο dolore | propter scelus et audaciam: εμπρόθετοι επιρρηματικοί προσσδιορισμοί του εξωτερικού αναγκαστικού αιτίου στο est adfectus | servi: γενική υποκειμενική στο scelus και στο audaciam
ut nihil ei gratius possit esse quam recuperatio fugitivi: δευτερεύουσα επιρρηματική συμπερασματική πρόταση˙ εισάγεται με τον συμπερασματικό σύνδεσμο ut ο οποίος συνοδεύεται από την αντωνυμία nihil που έχει αρνητική σημασία, άρα η πρότασή μας είναι αρνητική. Εκφέρεται με υποτακτική (το συμπέρασμα στη λατινική θεωρείται υποκειμενική κατάσταση), συγκεκριμένα με υποτακτική ενεστώτα, γιατί εξαρτάται από το ρήμα adfectus est της κύριας, που είναι παρακείμενος με σημασία ενεστώτα και εκφράζει το σύγχρονο στο παρόν. Έχουμε ιδιόμορφη ακολουθία χρόνων, γιατί το συμπέρασμα είναι ιδωμένο τη στιγμή της εμφάνισής του στο μυαλό του ομιλητή και όχι τη στιγμή της πιθανής πραγματοποίησής του (συγχρονισμός της κύριας με τη δευτερεύουσα πρόταση)
possit: ρήμα | nihil: υποκείμενο ρήματος | esse: αντικείμενο ρήματος τελικό απαρέμφατο | nihil: υποκείμενο απαρεμφάτου (ταυτοπροσωπία) α΄ όρος σύγκρισης | gratius: κατηγορούμενο στο nihil | ei: δοτική αντικειμενική στο gratius | quam recuperatio: β΄ όρος σύγκρισης, εκφέρεται με quam + ομοιόπτωτα με τον α΄ όρο σύγκρισης | fugitivi: γενική αντικειμενική στο recuperatio
ΑΣΚΗΣΕΙΣ
1. Να μεταφερθούν οι ρηματικοί τύποι στον τύπο που σας ζητείται για τον καθένα, στη φωνή που βρίσκονται:
fugit: το γ΄ ενικό υποτακτικής παρατατικού
fuit: το απαρέμφατο μέλλοντα (να ληφθεί υπ’ όψιν το υποκείμενο)
abiit: το γ΄ πληθυντικό προστακτικής μέλλοντα
rediens: γενική ενικού μετοχής στον χρόνο που βρίσκεται
cognovisset: το β΄ ενικό οριστικής μέλλοντα
tradidit: το α΄ ενικό οριστικής συντελεσμένου μέλλοντα
investiga: ο ίδιος τύπος στον μέλλοντα
mitte: το β΄ πληθυντικό οριστικής παρακειμένου
deduc: το γ΄ ενικό υποτακτικής ενεστώτα
est adfectus: το γ΄ πληθυντικό οριστικής ενεστώτα
possit: ο ίδιος τύπος στον παρατατικό
2. Να μεταφερθούν οι τύποι στις πτώσεις που ζητούνται για το καθένα:
nostri: η ίδια πτώση στον άλλο αριθμό
menses: γενική πληθυντικού
quidam: αιτιατική ενικού
parvi: ονομαστική πληθυντικού αρσενικού γένους
nihili: κλητική ενικού
scelus: ονομαστική πληθυντικού
tanto: ονομαστική ενικού στο γένος που βρίσκεται
nihil: αφαιρετική ενικού
gratius: δοτική πληθυντικού στο ίδιο γένος
recuperatio: γενική ενικού
3. Να μεταφερθούν τα επίθετα στους άλλους βαθμούς στην ίδια πτώση, αριθμό και γένος: «summa», «parvi».
4. «noli spectare»: να δηλωθεί η απαγόρευση με τον άλλον τρόπο.
5. Να αναγνωριστούν συντακτικά οι λέξεις: «Roma», «Athenis», «Menses», «Diligentia», «Rediens», «Parvi», «propter scelus», «dolore», «ei», «fugitivi».
6. «rediens»: να γραφούν οι ονοματικοί τύποι και να κλιθεί η μετοχή ενεστώτα.
7. «nihil»: να κλιθεί.
8. «investiga»: να μετατραπεί η προστακτική σε έκφραση απαγόρευσης και με τους δύο γνωστούς τρόπους.
9. α. Nα μετατραπεί ο ευθύς λόγος σε πλάγιο με εξάρτηση από το «Sallustius tradit»: i) «Aesopi nostri Licinus servus tibi notus Roma Athenas fugit.», ii) «Is Athenis apud Patronem Epicureum paucos menses pro libero fuit, inde in Asiam abiit.»
β. Να μετατραπεί ο πλάγιος λόγος σε ευθύ: «Noli spectare quanti homo sit».
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου