23η Ενότητα: Ένας υπέροχος άνθρωπος
Μετάφραση σε αντιστοίχιση
Aegrotabat Caecina Paetus, maritus Arriae, -> Ήταν άρρωστος ο Καικίνας Παίτος, ο σύζυγος της Αρρίας,
aegrotabat et filius. Filius mortuus est. -> ήταν άρρωστος και ο γιος (τους). Ο γιος πέθανε.
Arria paravit huic funus ita, ut ignoraretur a marito; -> Η Αρρία ετοίμασε γι’ αυτόν κηδεία έτσι, ώστε να αγνοείται από τον σύζυγο (της)·
quin immo cum illa intraverat -> όχι μόνο αυτό, αλλά ακόμη, κάθε φορά που εκείνη έμπαινε
cubiculum marīti, -> στην κρεβατοκάμαρα του συζύγου,
simulabat filium vivere, -> προσποιούνταν ότι ο γιος τους ζούσε
ac respondebat marīto persaepe interroganti, -> και απαντούσε στον σύζυγο που ρωτούσε πολύ συχνά
quid ageret puer:-> τι έκανε το παιδί:
“Bene quievit, libenter cibum sumpsit”. -> «Καλά κοιμήθηκε, έφαγε με όρεξη».
Deinde, cum lacrimae suae, cohibitae diu, -> Έπειτα, όταν τα δάκρυά της, που είχαν συγκρατηθεί για πολλή ώρα,
vincerent prorumperentque, egrediebatur; -> νικούσαν και ξεσπούσαν, έβγαινε έξω·
tum dabat se dolori et paulo post redibat oculis siccis. -> τότε παραδινόταν στη θλίψη και λίγο αργότερα επέστρεφε με τα μάτια στεγνά.
Scribonianus moverat arma contra Claudium in Illyrico; -> Ο Σκριβωνιανός είχε στασιάσει ενάντια στον Κλαύδιο στην Ιλλυρία·
Paetus fuerat in partibus eius et, occiso Scriboniano, -> ο Παίτος είχε πάει με το μέρος του και, αφού σκοτώθηκε ο Σκριβωνιανός,
Romam trahebatur. Erat ascensurus navem; -> οδηγούνταν σιδηροδέσμιος στη Ρώμη. Επρόκειτο να επιβιβαστεί σε πλοίο·
Arria orabat milites, ut simul imponeretur. -> η Αρρία παρακαλούσε τους στρατιώτες να επιβιβαστεί μαζί.
Non impetravit; -> Δεν το κατόρθωσε·
conduxit piscatoriam naviculam secuta est ingentemque navem. -> νοίκιασε ψαράδικο πλοιάριο και ακολούθησε το μεγάλο πλοίο.
Γλωσσικά - Γραμματικά σχόλια
Aegrotābat: γ΄ ενικ. οριστ. παρατ. ενεργ. φωνής του ρ. aegroto, 1 -> είμαι άρρωστος
Caecīna: ονομ. ενικ. αρσ. του ουσιαστικού α΄ κλίσης Caecīna -ae -> o Καικίνας
Paetus: ονομ. ενικ. αρσ. του ουσιαστικού β΄ κλίσης Paetus -i -> o Παίτος
marītus: ονομ. ενικ. αρσ. του ουσιαστικού β΄ κλίσης maritus -i -> o σύζυγος
Arriae: γεν. ενικ. θηλ. του ουσιαστικού α΄ κλίσης Arria -ae -> η Αρρία
aegrotābat: γ΄ ενικ. οριστ. παρατ. ενεργ. φωνής του ρ. aegroto, 1 -> είμαι άρρωστος
et: συμπλεκτικός σύνδεσμος -> και
filius: ονομ. ενικ. αρσ. του ουσιαστικού β΄ κλίσης filius -ii (-i) -> ο γιος
filius: βλέπε παραπάνω
mortuus est: γ΄ ενικ. οριστ. παρακ. του αποθετικού ρ. morior, 3 -> πεθαίνω
Huic: δοτ. ενικ. αρσ. της δεικτικής αντωνυμίας hic, haec, hoc -> αυτός -ή -ό
Arria: ονομ. ενικ. θηλ. του ουσιαστικού α΄ κλίσης Arria -ae -> η Αρρία
funus: αιτ. ενικ. ουδ. του ουσιαστικού γ΄ κλίσης funus, funeris -> η κηδεία
ita: τροπικό επίρρημα -> έτσι, κατ’ αυτό τον τρόπο
parāvit: γ΄ ενικ. οριστ. ενεργ. φωνής παρακ. του ρ. paro, 1 -> ετοιμάζω
ut: συμπερασματικός σύνδεσμος -> ώστε
ignorarētur: γ΄ ενικ. υποτ. παρατ. παθητ. φωνής του ρ. ignoro, 1 -> αγνοώ
a (ab): πρόθεση συντασσόμενη (εδώ) με αφαιρετική -> σε
marīto: αφαιρ. ενικ. αρσ. του ουσιαστικού β΄ κλίσης maritus -i -> ο σύζυγος
quin immo: αντιθετικός σύνδεσμος -> όχι μόνο αλλά και, αλλά επιπλέον
cum: χρονικός σύνδεσμος (επαναληπτικός) -> κάθε φορά που
illa: ονομ. ενικ. θηλ. της δεικτικής αντωνυμίας ille, illa, illud -> εκείνος -η -ο
cubiculum: αιτ. ενικ. ουδ. του ουσιαστικού β΄ κλίσης cubiculum -i -> η κρεβατοκάμαρα
marīti: γεν. ενικ. αρσ. του ουσιαστικού β΄ κλίσης maritus -i -> ο σύζυγος
intraverat: γ΄ ενικ. οριστ. υπερσ. ενεργ. φωνής του ρ. intra, 1 -> μπαίνω
vivere: απαρ. ενεργ. ενεστ. φωνής του ρ. vivo, 3 -> ζω
filium: αιτ. ενικ. αρσ. του ουσιαστικού β΄ κλίσης filius -ii (-i) -> ο γιος
simulābat: γ΄ ενικ. οριστ. παρατ. ενεργ. φωνής του ρ. simulo, 1 -> προσποιούμαι
ac: συμπλεκτικός σύνδεσμος -> και
marīto: δοτ. ενικ. αρσ. του ουσιαστικού β΄ κλίσης maritus -i -> ο σύζυγος
persaepe: χρονικό επίρρημα -> πολύ συχνά
interroganti: δοτ. ενικ. αρσ. ενεστ. της μετοχής ενεργ. φωνής του ρ. interrogo (inter+rogo), 1 -> ρωτώ
quid: αιτ. ενικ. ουδ. της ερωτηματικής ουσιαστικής αντωνυμίας quis, quis, quid -> ποιος -α -ο
ageret: γ΄ ενικ. υποτ. παρατ. ενεργ. φωνής του ρ. ago, 3 -> οδηγώ, κάνω
puer: ονομ. ενικ. αρσ. του ουσιαστικού β΄ κλίσης puer, pueri -> το παιδί
respondēbat: γ΄ ενικ. οριστ. παρατ. ενεργ. φωνής του ρ. respondeo, 2 -> απαντώ
Bene: τροπικό επίρρημα -> καλά) | ΣΥΓΚΡ.: melius | ΥΠΕΡΘ.: optime
quiēvit: γ΄ ενικ. οριστ. παρακ. ενεργ. φωνής του ρ. quiesco, -> κοιμάμαι
libenter: τροπικό επίρρημα -> πρόθυμα, με όρεξη
cibum: αιτ. ενικ. αρσ. του ουσιαστικού β΄ κλίσης cibus -i -> τροφή
sumpsit: γ΄ ενικ. οριστ. παρακ. ενεργ. φωνής του ρ. sumo, 3 -> παίρνω
Deinde: χρονικό επίρρημα -> έπειτα
cum: χρονικός σύνδεσμος (ιστορικός - διηγηματικός) -> όταν
lacrimae: ονομ. πληθ. θηλ. του ουσιαστικού α΄ κλίσης lacrima -ae -> το δάκρυ
suae: ονομ. πληθ. θηλ. της κτητικής αντωνυμίας γ΄ προσώπου για ένα κτήτορα suus, sua, suum -> ο δικός του, η δική του, το δικό του
diu: χρονικό επίρρημα -> για πολλή ώρα
cohibitae: ονομ. πληθ. θηλ. της μετοχής παρακ. παθητ. φωνής του ρ. cohibeo, 2 -> συγκρατώ
vincerent: γ΄ πληθ. υποτ. παρατ. ενεργ. φωνής του ρ. vinco, 3 -> νικώ
prorumperent: γ΄ πληθ. υποτ. παρατ. ενεργ. φωνής του ρ. prorumpo, 3 -> ξεσπώ
-que: συμπλεκτικός σύνδεσμος -> και/ εγκλιτική χρήση
egrediebātur: γ΄ ενικ. οριστ. παρατ. του αποθετικού ρ. egredior, 3 -> βγαίνω
tum: χρονικό επίρρημα -> τότε
se: αιτ. ενικ. θηλ. της προσωπικής αντωνυμίας γ΄ προσ. - , sui, sibi, se, - , a se -> τον εαυτό της
dolōri: δοτ. ενικ. αρσ. του ουσιαστικού γ΄ κλίσης dolor, dolōris -> πόνος, θλίψη
dabat: γ΄ ενικ. οριστ. παρατ. ενεργ. φωνής του ρ. do, 1 -> δίνω
et: συμπλεκτικός σύνδεσμος -> και
paulo: αφαιρ. ενικ. ουδ. του δευτερόκλιτου επιθέτου paulus -a -um -> λίγος | Προσοχή: δεν έχει παραθετικά
post: χρονικό επίρρημα -> αργότερα
siccis: αφαιρ. πληθ. αρσ. του δευτερόκλιτου επιθέτου siccus -a -um -> στεγνός | ΣΥΓΚΡ.: siccior -ior -ius | ΥΠΕΡΘ.: siccissimus -a -um
oculis: αφαιρ. πληθ. αρσ. του ουσιαστικού β΄ κλίσης oculus -i -> το μάτι
redībat: γ΄ ενικ. οριστ. παρατ. ενεργ. φωνής του ανώμαλου ρ. redeo (red + eo) -> ξαναγυρίζω
Scribōniānus: ονομ. ενικ. αρσ. του ουσιαστικού β΄ κλίσης Scribōniānus -i -> ο Σκριβωνιανός
arma: αιτ. πληθ. ουδ. του ουσιαστικού β΄ κλίσης arma -ōrum (pluralia tantum) -> όπλα
in: πρόθεση συντασσόμενη (εδώ) με αφαιρετική -> σε
lllyrico: αφαιρ. ενικ. ουδ. του ουσιαστικού β΄ κλίσης Illyricum -i -> η Ιλλυρία
contra: πρόθεση συντασσόμενη (εδώ) με αιτιατική -> εναντίον
Claudium: αιτ. ενικ. αρσ. του ουσιαστικού β΄ κλίσης Claudius -ii (-i) -> ο Κλαύδιος
moverat: γ΄ ενικ. οριστ. υπερσ. ενεργ. φωνής του ρ. moveo, 2 -> κινώ
fuerat: γ΄ ενικ. οριστ. υπερσ. του βοηθητικού ρ. sum, fui, - , esse -> είμαι, υπάρχω
Paetus: ονομ. ενικ. αρσ. του ουσιαστικού β΄ κλίσης Paetus -i -> ο Παίτος
in: πρόθεση συντασσόμενη (εδώ) με αφαιρετική -> σε
partibus: αφαιρ. πληθ. θηλ. του ουσιαστικού γ΄ κλίσης pars, partis -> το μέρος | partes, partium -> πολιτική παράταξη
eius: γεν. ενικ. αρσ. της οριστικής αντωνυμίας is, ea, id -> αυτός -ή -ό
et: συμπλεκτικός σύνδεσμος -> και
occīso: αφαιρ. ενικ. αρσ. της μετοχής παρακ. παθητ. φωνής του ρ. occido, 3 -> σκοτώνω
Scribōniāno: αφαιρ. ενικ. αρσ. του ουσιαστικού β΄ κλίσης Scribōniānus -i -> ο Σκριβωνιανός
Rōmam: αιτ. ενικ. θηλ. του ουσιαστικού α΄ κλίσης Rōma -ae -> η Ρώμη
trahebātur: γ΄ ενικ. οριστ. παρατ. παθητ. φωνής του ρ. traho, 3 -> τραβώ, σύρω
Erat ascensūrus: γ΄ ενικ. οριστ. παρατ. της ενεργ. περιφρ. συζυγίας του ρ. ascendo, 3 -> ανεβαίνω
navem: αιτ. ενικ. θηλ. του ουσιαστικού γ΄ κλίσης navis, navis -> το πλοίο
Arria: ονομ. ενικ. θηλ. του ουσιαστικού α΄ κλίσης Arria -ae -> η Αρρία
milites: αιτ. πληθ. αρσ. του ουσιαστικού γ΄ κλίσης miles, militis -> ο στρατιώτης
orābat: γ΄ ενικ. οριστ. παρατ. ενεργ. φωνής του ρ. oro, 1 -> παρακαλώ
ut: βουλητικός σύνδεσμος -> να
simul: τροπικό επίρρημα -> συγχρόνως, μαζί
imponerētur: γ΄ ενικ. υποτ. παρατ. παθητ. φωνής του ρ. impono, 3 -> επιβιβάζω
Non: αρνητ. μόριο -> δεν, όχι
impetrāvit: γ΄ ενικ. οριστ. παρακ. ενεργ. φωνής του ρ. impetro, 1 -> κατορθώνω
conduxit: γ΄ ενικ. οριστ. παρακ. ενεργ. φωνής του ρ. conduco, 3 -> νοικιάζω
piscatoriam: αιτ. ενικ. θηλ. του δευτερόκλιτου επιθέτου piscatorius -a -um -> ψαράδικος | Προσοχή: δεν έχει παραθετικά λόγω σημασίας
naviculam: αιτ. ενικ. θηλ. του ουσιαστικού α΄ κλίσης navicula -ae -> το πλοιάριο
ingentem: αιτ. ενικ. θηλ. του τριτόκλιτου επιθέτου ingens, ingentis -> πελώριος | ΣΥΓΚΡ.: ingentior -ior -ius | ΥΠΕΡΘ.: ingentissimus -a -um
-que: συμπλεκτικός σύνδεσμος -> και/ εγκλιτική χρήση
navem: αιτ. ενικ. θηλ. του ουσιαστικού γ΄ κλίσης navis, navis -> το πλοίο
secūta est: γ΄ ενικ. οριστ. παρακ. του αποθετικού ρ. sequor, 3 -> ακολουθώ
Συγκεντρωτική Παρουσίαση Γραμματικών Τύπων
Ουσιαστικά
Αρχικοί Χρόνοι Ρημάτων
Συντακτική Ανάλυση
Aegrotābat Caecīna Paetus, marītus Arriae: κύρια πρόταση
Aegrotābat: ρήμα | Caecīna Paetus: υποκείμενο | marītus: παράθεση στο Caecīna Paetus | Arriae: γενική κτητική στο maritus
aegrotābat et filius: κύρια πρόταση
aegrotābat: ρήμα| filius: υποκείμενο
Filius mortuus est: κύρια πρόταση
mortuus est: ρήμα | filius: υποκείμενο
Huic Arria funus ita parāvit: κύρια πρόταση
parāvit: ρήμα | Arria: υποκείμενο | funus: άμεσο αντικείμενο | huic: έμμεσο αντικείμενο | ita: επιρρηματικός προσδιορισμός του τρόπου στο parāvit
ut ignorarētur a marīto: δευτερεύουσα επιρρηματική συμπερασματική πρόταση ως επιρρηματικός προσδιορισμός του αποτελέσματος στο funus. Εισάγεται με το συμπερασματικό σύνδεσμο ut, γιατί είναι καταφατική, και εκφέρεται με υποτακτική, γιατί το αποτέλεσμα στη Λατινική θεωρείται πάντοτε μια υποκειμενική κατάσταση. Μάλιστα εκφέρεται με υποτακτική παρατατικού (ignorarētur), γιατί εξαρτάται από ιστορικό χρόνο (paravit: οριστική παρακειμένου με σημασία αορίστου). Ισχύει ιδιομορφία ως προς τον κανόνα ακολουθίας των χρόνων, γιατί το αποτέλεσμα αντιμετωπίζεται τη στιγμή που διαμορφώνεται στη συνείδηση του ομιλητή.
ignorarētur: ρήμα | funus: (ενν.) υποκείμενο | a marīto: εμπρόθετος επιρρηματικός προσδιορισμός του ποιητικού αιτίου στο ignorarētur
quin immo vivere filium simulābat: κύρια πρόταση
simulābat: ρήμα | Arria: (ενν.) υποκείμενο | vivere: αντικείμενο, ειδικό απαρέμφατο, με υποκείμενο filium (ετεροπροσωπία)
cum illa cubiculum marīti intraverat: δευτερεύουσα επιρρηματική χρονική πρόταση ως επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο simulābat. Εισάγεται με τον επαναληπτικό χρονικό σύνδεσμο cum. Εκφέρεται με οριστική υπερσυντελικού (intraverat), γιατί δηλώνει επανάληψη πραγματικού γεγονότος.
intraverat: ρήμα | illa: υποκείμενο | cubiculum: αντικείμενο | marīti: γενική κτητική στο cubiculum
ac marīto persaepe interroganti respondēbat: κύρια πρόταση
respondēbat: ρήμα | Arria: (ενν.) υποκείμενο | marīto: αντικείμενο | interroganti: επιθετική μετοχή με υποκείμενο marīto ως επιθετικός προσδιορισμός στο marīto | persaepe: επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο interroganti
quid ageret puer: δευτερεύουσα ονοματική πλάγια ερωτηματική πρόταση μερικής αγνοίας ως αντικείμενο στο respondēbat. Εισάγεται με την ερωτηματική αντωνυμία quid. Εκφέρεται με υποτακτική, γιατί θεωρείται ότι η εξάρτηση δίνει υποκειμενική χροιά στο περιεχόμενό της και μάλιστα με υποτακτική παρατατικού (ageret), γιατί εξαρτάται από ιστορικό χρόνο (interroganti μετοχή εξαρτημένη από άλλον ιστορικό χρόνο, το respondebat: οριστική παρατατικού) και δηλώνει το σύγχρονο.
ageret: ρήμα | puer: υποκείμενο | quid: αντικείμενο
Bene quiēvit: κύρια πρόταση
quiēvit: ρήμα | puer: (ενν.) υποκείμενο | bene: επιρρηματικός προσδιορισμός του τρόπου στο quiēvit
libenter cibum sumpsit: κύρια πρόταση
sumpsit: ρήμα | puer: (ενν.) υποκείμενο | cibum: αντικείμενο | libenter: επιρρηματικός προσδιορισμός του τρόπου στο sumpsit
Deinde egrediebātur: κύρια πρόταση
egrediebātur: ρήμα |Arria: (ενν.) υποκείμενο | deinde: επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο egrediebātur
cum lacrimae suae, diu cohibitae, vincerent: δευτερεύουσα επιρρηματική χρονική πρόταση ως επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο egrediebātur. Εισάγεται με τον ιστορικό - αφηγηματικό σύνδεσμο cum και εκφέρεται με υποτακτική, γιατί δηλώνει μια βαθύτερη σχέση αιτίας - αποτελέσματος για πράξη στο παρελθόν μεταξύ της δευτερεύουσας και της εξάρτησής της. Μάλιστα εκφέρεται με υποτακτική παρατατικού (vincerent), γιατί δηλώνει το σύγχρονο.
vincerent: ρήμα | lacrimae: υποκείμενο | suae: επιθετικός προσδιορισμός στο lacrimae | cohibitae: επιθετική μετοχή με υποκείμενο lacrimae ως επιθετικός προσδιορισμός στο lacrimae | diu: επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο cohibitae
prorumperentque: δευτερεύουσα επιρρηματική χρονική πρόταση ως επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο vincerent. Εισάγεται με τον ιστορικό - αφηγηματικό σύνδεσμο cum και εκφέρεται με υποτακτική, γιατί δηλώνει μια βαθύτερη σχέση αιτίας - αποτελέσματος για πράξη στο παρελθόν μεταξύ της δευτερεύουσας και της εξάρτησής της. Μάλιστα εκφέρεται με υποτακτική παρατατικού (prorumperent), γιατί δηλώνει το σύγχρονο. Υπάρχει παρατακτική σύνδεση με την προηγούμενη πρόταση. (que)
prorumperent: ρήμα | lacrimae: (ενν.) υποκείμενο
Tum se dolōri dabat: κύρια πρόταση
dabat: ρήμα | Arria: (ενν.) υποκείμενο | se: άμεσο αντικείμενο κατά άμεση αυτοπάθεια | dolōri: έμμεσο αντικείμενο | tum: επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο dabat
paulo post siccis oculis redībat: κύρια πρόταση
redībat: ρήμα | Arria: (ενν.) υποκείμενο | oculis: αφαιρετική του τρόπου στο redībat | siccis: κατηγορηματικός προσδιορισμός στο oculis | post: επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο redībat | paulo: αφαιρετική του μέτρου ή της διαφοράς στο post
Scribōniānus arma in Illyrico contra Claudium moverat: κύρια πρόταση
moverat: ρήμα | Scribōniānus: υποκείμενο | arma: αντικείμενο | contra Claudium: εμπρόθετος επιρρηματικός προσδιορισμός της εναντίωσης στο moverat | in Illyrico: εμπρόθετος επιρρηματικός προσδιορισμός του τόπου που δηλώνει στάση στο moverat
fuerat Paetus in partibus eius: κύρια πρόταση
fuerat: ρήμα | Paetus: υποκείμενο | in partibus: εμπρόθετος επιρρηματικός προσδιορισμός του τόπου μεταφορικά στο fuerat | eius: γενική κτητική στο partibus
occīso Scribōniāno, Rōmam trahebātur: κύρια πρόταση
trahebātur: ρήμα | Paetus: (ενν.) υποκείμενο | Rōmam: αιτιατική της κατεύθυνσης στο trahebātur | occīso: επιρρηματική χρονική μετοχή με υποκείμενο Scribōniāno (αφαιρετική απόλυτη) ως επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο trahebātur
Erat ascensūrus navem: κύρια πρόταση
Erat ascensūrus: ρήμα | Paetus: (ενν.) υποκείμενο | navem: αντικείμενο
Arria milites orābat: κύρια πρόταση
orābat: ρήμα | Arria: υποκείμενο | milites: άμεσο αντικείμενο
ut simul imponerētur: δευτερεύουσα ονοματική βουλητική πρόταση ως έμμεσο αντικείμενο στο orābat. Εισάγεται με τον βουλητικό σύνδεσμο ut, γιατί είναι καταφατική, και εκφέρεται με υποτακτική, γιατί το περιεχόμενό της είναι απλώς επιθυμητό. Μάλιστα εκφέρεται με υποτακτική παρατατικού (imponerētur), γιατί εξαρτάται από ιστορικό χρόνο (orābat: οριστική παρατατικού). Ισχύει ιδιομορφία ως προς τον κανόνα ακολουθίας των χρόνων, γιατί η επιθυμία αντιμετωπίζεται τη στιγμή που διαμορφώνεται στη συνείδηση του ομιλητή.
imponerētur: ρήμα | Arria: (ενν.) υποκείμενο | simul: επιρρηματικός προσδιορισμός του τρόπου στο imponerētur
Non impetrāvit: κύρια πρόταση
Non impetrāvit: ρήμα | Arria: (ενν.) υποκείμενο
conduxit piscatoriam naviculam: κύρια πρόταση
conduxit: ρήμα | Arria: (ενν.) υποκείμενο | naviculam: αντικείμενο | piscatoriam: επιθετικός προσδιορισμός στο naviculam
ingentemque navem secūta est: κύρια πρόταση
secūta est: ρήμα | Arria: (ενν.) υποκείμενο | navem: αντικείμενο | ingentem: επιθετικός προσδιορισμός στο navem
Φύλλο εργασίας (νέα μορφή)
Α1. Να διαλέξετε τη σωστή απάντηση από τις προτεινόμενες που βρίσκονται στην παρένθεση με βάση την εισαγωγή του σχολικού σας εγχειριδίου.
Η δικτατορία του Σύλλα (82 - 79 π.Χ.) και η ……………… (αυτοκτονία/ δολοφονία) της κυρίαρχης πολιτικής μορφής των χρόνων αυτών, του Ιουλίου Καίσαρα, οριοθετούν μία περίοδο γεμάτη εξωτερικές κατακτήσεις, κυρίως όμως εξοντωτικές έριδες για την εξουσία, ένα κλίμα που δημιουργεί ταυτόχρονα κεντρομόλες και φυγόκεντρες γραμματειακές τάσεις, αρχικά στον χώρο της ……….…….. (ποίησης/ πεζογραφίας). Ο Ρωμαίος λογοτέχνης, έχοντας κατακτήσει την εθνική του αυτοσυνειδησία, επικεντρώνει το ενδιαφέρον του στη ρωμαϊκή ιστορία, παρελθούσα και σύγχρονη, στη γλώσσα και τη γραμματεία, το δίκαιο και τον πολιτισμό του. Η έντονη συμμετοχή του στα εσωτερικά τεκταινόμενα αποτυπώνεται ……….………. (σε ρητορικούς λόγους/ στην ποίηση). Ταυτόχρονα η απογοήτευση τον ωθεί προς μία φιλοσοφική φυγή από την πραγματικότητα: με υπόστρωμα ελληνικές φιλοσοφικές προσλήψεις εμβαθύνει σε χώρους θεολογικής, κοσμολογικής, ανθρωπολογικής και κυρίως πολιτικής σκέψης με κέντρο αναφοράς ……………….. (τη Ρώμη/ την Ελλάδα). Το εύρος αυτών των κατακτήσεων περιλαμβάνει σχεδόν όλα τα λογοτεχνικά γένη. Ο κορυφαίος εκπρόσωπος της πεζογραφίας είναι ο ………………… (Μάρκος Τύλλιος Κικέρων/ Πλίνιος).
Α2. Να αντιστοιχίσετε τις λατινικές λέξεις της Στήλης Α με τις ετυμολογικά συγγενείς της Στήλης Β που προέρχονται από τη νεοελληνική γλώσσα.
ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β
1. siccis a) ναύτης
2. navem b) σέκος
3. ageret c) αγωγή
Β1. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις λέξεις:
funus: την αιτιατική ενικού αριθμού
filium: την κλητική ενικού αριθμού
lacrimae: τη γενική πληθυντικού αριθμού
dolori: την αφαιρετική ενικού αριθμού
oculis: την αιτιατική πληθυντικού αριθμού
Β2. Να συμπληρώσετε στον πίνακα τους υπόλοιπους βαθμούς των επιρρημάτων του κειμένου.
ΘΕΤΙΚΟΣ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΣ ΥΠΕΡΘΕΤΙΚΟΣ
bene
diu
libenter
Β3. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους ρηματικούς τύπους:
ageret: γ΄ πληθ. ενεστώτα οριστικής π.φ.
sumpsit: α΄ πληθ. παρατατικού υποτακτικής ε.φ.
egrediebatur: το απαρέμφατο μέλλοντα (να ληφθεί υπ’ όψιν το υποκείμενο)
dabat: γ΄ πληθ. οριστικής υπερσυντελίκου ε.φ.
redibat: τη μετοχή ενεστώτα στη δοτική ενικού
Β4. «egrediebatur»: να γράψετε όλες τις μετοχές του ρήματος (στην ονομαστική πτώση και στα τρία γένη).
Γ1. Να συμπληρώσετε τα κενά, ώστε να φαίνεται ο συντακτικός ρόλος των λέξεων:
mariti είναι ………………………. στο ………………
vivere είναι ………………………. στο ………………
paulo είναι ……………………….. στο ………………
Scriboniano είναι …………….…….. στο ………………
naviculam είναι ………………………… στο ………………
Γ2. «paulo post»: να δηλώσετε τον χρόνο με ισοδύναμη έκφραση.
Γ3. «(Puer) libenter cibum sumpsit»: να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου