Αρχαία Ελληνική Γλώσσα, Γ´ Τάξη Γυμνασίου, Επαναληπτικές Ασκήσεις στις Ονοματικές Δευτερεύουσες Προτάσεις

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Να αναγνωρίσετε τις δευτερεύουσες προτάσεις και να επισημάνετε τον συντακτικό τους ρόλο.

Ἔγνωσαν ὅτι κενὸς ὁ φόβος εἴη.

Παῦσαι, πρὶν ὀργῆς κἀμὲ μεστῶσαι λέγων.

Ἔχω τριήρεις, ὥστε ἑλεῖν τὸ ἐκείνων πλοῖον.

Φοβοῦνται μὴ τὰ ἔσχατα πάθωσιν.

Δίκαιος γίγνου, ἴνα καὶ δικαίων τυγχάνῃς.

Μή γνώτω ἡ δεξιά σου τι ποιεῖ ἡ ἀριστερά σου.

Εἰ μή ποιήσουσι ταῦτα, ἔκσπονδοι ἔσονται.

Εὖ ἴσθι τοῦτο, ὅτι οὐχ ἐκών ἐξαμαρτάνω.

Ὁ Πελοπίδας λέγει ὅτι ἡ πόλις πολεμήσει τοῖς Λακεδαιμονίοις.

Γιγνώσκετε,  ἄνδρες Ἀθηναῖοι, ὅτι τό ψήφισμα ἐστιν ἰσχυρότατον. 

Οὗτοι ἔλεγον ὅτι Κῦρος τέθνηκεν.

Ἐφοβεῖτο μή τά ἔσχατα πάθῃ.

Τό θεῖον τοιοῦτον ἐστιν, ὥστε ἄμα πάντα ὁρᾶν καί πάντα ἀκούειν.

Ὅταν πλεῖστα τις ἔχῃ, τότε πλεῖστοι τούτῳ φθονοῦσιν.

Ἐπειδή ὁμονοοῦμεν ταῦτα, πέμψατε ἀπό λόχον ἕκαστον πέντε ἄνδρας.

Ὅσοι ἐξ ἄστεως ἐστε,  σκέψασθε.

Ἐπεί ἀπορία ἦν, ἐλυπεῖτο σύν τοῖς ἄλλοις.

Ἠγγέλθη τοῖς τῶν Συρακοσίων στρατηγοῖς ὅτι φεύγοιεν ὑπό τοῦ δήμου.

Τήν δύναμιν ἀναληψόμεθα πάλιν, ἥν πρότερον ἐτυγχάνομεν ἔχοντες.

Ὅτε ἡ ναυμαχία ἐγένετο, ἔτυχεν ἐν Ἀβύδῳ ὤν.

Ἐάν ἔχωμεν χρήματα, ἔξομεν φίλους.

Εἰ μέν προσθέν ἠπιστάμην, οὐδ' ἄν συνηκολούθησα σοι.

Τούς Ἕλληνας ἀπελύσατο δουλείας ὥστε ἐλευθέρους εἶναι.

Εἰ τίνας θορυβουμένους αἴσθοιτο, κατασβεννύναι τήν ταραχήν ἐπειρᾶτο.

Ἠγγέλθη ὅτι ἡττημένοι εἶεν οἱ Λακεδαιμόνιοι.

Να αναγνωρίσετε συντακτικά τις ονοματικές δευτερεύουσες προτάσεις στα παραδείγματα, να επισημάνετε πώς καθεμιά χρησιμοποιείται (ως υποκείμενο, αντικείμενο ή επεξήγηση) και να δικαιολογήσετε την εκφορά τους.

Λέγουσιν οἱ σοφισταὶ ὡς οὐδὲν δέονται χρημάτων.

Ἔλεγον ὡς ἐν τῷ πεδίῳ ὑποζύγια εἶεν.

Τοῦτο θεωρεῖτε, εἰ τἀληθῆ λέγω.

Οὐ πείσονται οἱ πολλοὶ ὡς σὺ αὐτὸς οὐκ ἠθέλησας ἀπιέναι ἐνθένδε.

Ἐσηγγέλθη αὐτοῖς ὡς εἴη Ἀπόλλωνος ἔξω τῆς πόλεως ἑορτή.

Οὐ τοῦτο ἐφοβεῖτο, μή τινες πορεύσοιντο ἐπὶ τὴν ἐκείνου δύναμιν.

Σὺ δὲ φράσαι εἴ με σώσεις.

Ταῦτα λέγω, ὡς τὸ παράπαν (καθόλου) οὐ νομίζει θεούς.

Να αναγνωρίσετε τις δευτερεύουσες προτάσεις στις περιόδους (είδος, εισαγωγή, εκφορά, λειτουργία).

Μὴ θαυμάζετε ὅτι πολλάκις ὑμᾶς συγκαλῶ.

Ὑποδήματα ὑποδοῦνται, ὅπως μὴ κωλύωνται πορεύεσθαι.

Εἰ θεοί τι δρῶσιν αἰσχρόν, οὐκ εἰσὶ θεοί.

Ἐπεὶ δὲ ἡμέρα ἐγένετο, ἐπορεύοντο ἐν δεξιᾷ ἔχοντες τὸν ἥλιον.

Τοῦτ’ ἀπόκριναι, εἰ ἀληθῆ λέγομεν ἢ οὐκ ἀληθῆ.

Δέδοικα μὴ ὁ ἀσθενὴς τελευτήσῃ.

Οὐ γιγνώσκω ἃ λέγεις.

Ἐλέγετο ὑπὸ τῶν πρέσβεων ὡς ὁ Κῦρος βούλοιτο ἀπιέναι.

Οἱ Ἀθηναῖοι ἐκάκιζον τὸν Περικλέα ὅτι στρατηγὸς ὢν οὐκ ἐπεξάγοι.

Ἀγησίλαος κατέλιπεν ἐν τῇ Ἀσίᾳ φρουράν, ἴνα δύναιτο διασῴζειν τὰς πόλεις.

Ἤν ὑμεῖς τὰ δέοντα ποιεῖν βούλησθε, ἔστιν ἔτι πάντα ταῦτα ἐπανορθώσασθαι.

Ὅταν πλεῖστά τις ἔχῃ, τότε πλεῖστοι τούτῳ καὶ φθονοῦσι καὶ ἐπιβουλεύουσι.

Ἕως ἂν ἐγὼ ζῶ, οὐ παύσομαι φιλοσοφῶν.

Ἠρώτων τὸν ξένον τίς εἴη καὶ πόθεν (από πού) ἔλθοι.

Μενέξενος ἐδεδοίκει μὴ συλληφθήσοιτο.

Να βάλετε σε παρένθεση τις δευτερεύουσες προτάσεις και, αφού τις αναγνωρίσετε, να τις χαρακτηρίσετε συντακτικά.

Ὁ δἐ συλλαμβάνει Κῦρον, ἴνα ἀποκτείνῃ αὐτόν.

Ἔλεγεν ὅτι λύσοι τάς σπονδάς.

Λέγει ὡς ὑβριστής εἰμί.

Πᾶν ποιοῦσι ὥστε μή διδόναι δίκην (τιμωρεῖσθαι).

Χαίρω, ὅτι εὐδοκιμεῖς.

Δῆλόν έστι ὅτι ἐγγύς ἦν βασιλεύς.

Ὅτε ἡ μάχη αὕτη ἐγένετο, έτύγχανεν ἐν Σάρδεσιν ὤν.

Ἡ μήτηρ ἠρώτα τόν Κῦρον πότερον βούλοιτο μένειν ἤ ἀπιέναι.

Κίνδυνος ἐστί μή οὐ δυνηθῶ δηλῶσαι ταῦτα.

Μή ἀπέλθητε, πρίν ἡμᾶς ἀκούσητε.

Εἰ καί μή βλέπεις, φρονεῖς ὅμως.

Ἐπεί ἔαρ ὑπέφαινε (άρχιζε), Κῦρος συνήγαγε τούς στρατιώτας.

Οὕτως ἀναίσθητος εἶ, ὥστε ού δύνασαι λογίσασθαι.

Δέδοικα (φοβάμαι) ὅπως μή φανῆς λίαν σοφός.

Να αντιστοιχίσετε τους συνδέσμους της στήλης Α΄ με τα είδη των προτάσεων της στήλης Β΄.

  Α                                        Β

ἴνα                                αιτιολογικός

εἰ καί                           συμπερασματικός

ὥστε                             χρονικός

πρίν                              τελικός

ὅτι                                εναντιωματικός

Να υπογραμμίσετε τις δευτερεύουσες προτάσεις στις περιόδους και να τις χαρακτηρίσετε συντακτικά:

Κῦρος ἐθαύμασε τὶς παραγγέλλει.

Ἐπεὶ ἀπορία ἦν, ἐλυπεῖτο σὺν τοῖς ἄλλοις.

Ὕστερον ναυτικὸν παρεσκεύαζον, ὅ,τι πέμψουσιν ἐς Λέσβον.

Αὐτοῦ διατρίψομεν, ἕως ἄν φῶς γένηται.

Θίβρων, ἐπεί οὐκ ἐπείθετο, Λάρισαν ἐπολιόρκει.

Δῆλόν έστι ὅτι ἐγγύς ἦν βασιλεύς.

Ἀλλήλους ἤροντο (ρωτούσαν) τίς εἴη και πόθεν ἔλθοι.

Ἐπειδή ἐβούλοντο αὐτόν ἀποκτεῖναι, πέμπουσιν τήν Σαλαμινίαν ναῦν.

Εἰ μή ἐγώ ἐκέλευον, οὐκ ἄν ἐποίει ταῦτα Ἀγασίας.

Μή ἀπέλθητε, πρίν ἡμᾶς ἀκούσητε.

Ἐμοί δοκεῖ πλεῖν ἡμας ἐπί Μυτιλήνην, πρίν τούς ἐχθρούς μαθεῖν ταῦτα.

Κίνδυνος ἐστί μή οὐ δυνηθῶ δηλῶσαι ταῦτα.

Εἰ μὴ εἴχομεν φῶς, ὅμοιοι τοῖς τυφλοῖς ἄν ἦμεν.

Οἱ Ἕλληνες ἤσθοντο ὅτι βασιλεύς ἐν τοῖς σκευοφόροις εἴη.

Εἴ τινα λάβοιεν τῶν ἐχθρῶν, ἀπέκτεινον.

Εἰ και ἔχομεν χρήματα, ὄμως οὐκ εὐτυχοῦμεν.

Θαυμάζω ἔγωγε, εἰ μηδείς ὑμων μήτ΄ἐνθυμεῖται μήτ΄ὀργίζεται.

Ἀβροκόμας τά πλοῖα κατέκαυσεν, ἴνα μή Κῦρος διαβῆ.

Να αναγνωρισθούν και να χαρακτηριστούν πλήρως οι δευτερεύουσες προτάσεις. 

Ἄδηλόν ἐστὶ τί ποιήσουσι. 

Ἐγώ τοῦτο φοβοῦμαι, μὴ διά τὴν ἀπειρίαν οὐ δυνηθῶ δηλῶσαι ὑμῖν περὶ τῶν πραγμάτων. 

Ἔλεγεν ὅτι γένοιτο φίλος ἤ ὅτι ἐγένετο φίλος. 

Ἐκεῖνο ἴσως ἐννοεῖτε, πῶς ἄν τοῦτο γένοιτο.

Ἐδεδοίκει ὅπως μὴ ὑπό Μενεξένου συλληφθήσοιτο.

Πᾶσι φανερόν ἐστί ὅτι ἠσθήσεσθε τοῖς παρακαλοῦσι ὑμᾶς ἐπιὶ τὸν πόλεμον.